رساله توضيح المسائل - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٠٦
مسائل متفرقه اجاره
(مسأله ١٨١٦) مالى را كه مستأجر بابت اجاره مى دهد بايد معلوم باشد.
(مسأله ١٨١٧) اگر زمينى را براى زراعت جو; يا گندم اجاره دهد و مال الاجاره را جو، يا گندم يا ديگر محصولات همان زمين قرار دهد اجاره صحيح نيست.
(مسأله ١٨١٨) كسى كه چيزى را اجاره داده، تا آن چيز را تحويل ندهد، حق ندارد وجه اجاره آن را مطالبه كند و نيز اگر براى انجام عملى اجير شده باشد، پيش از انجام عمل حق مطالبه اجرت ندارد. مگر اين كه عرف و عادت برخلاف باشد.
(مسأله ١٨١٩) هر گاه چيزى را كه اجاره داده تحويل دهد، اگر چه مستأجر تحويل نگيرد، يا تحويل بگيرد و تا آخر مدت اجاره از آن استفاده نكند، بايد مال الاجاره آن را بدهد.
(مسأله ١٨٢٠) اگر انسان اجير شود كه در روز معينى كارى را انجام دهد و در آن روز براى انجام آن كار حاضر شود، كسى كه او را اجير كرده مقدمات كار او را فراهم نكند بايد اجرت او را بدهد.
(مسأله ١٨٢١) اگر بعد از تمام شدن مدت اجاره معلوم شود كه اجاره باطل بوده، مستأجر بايد مال الاجاره را به مقدار معمول به صاحب ملك بدهد، مثلاً اگر خانه اى را يكساله به صد هزار تومان اجاره كند بعد بفهمد اجاره باطل بوده; چنانچه اجاره آن خانه معمولاً پنجاه هزار تومان است; بايد پنجاه تومان را بدهد و اگر دويست تومان است، بايد دويست تومان را بپردازد. و نيز اگر بعد از گذشتن مقدارى از مدت اجاره معلوم شود كه اجاره باطل بوده، بايد اجاره آن مدت را به مقدار معمول به صاحب ملك بدهد.
(مسأله ١٨٢٢) اگر چيزى را كه اجاره كرده از بين برود، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى نكرده و در استفاده بردن از آن هم زياده روى ننموده ضامن نيست.
(مسأله ١٨٢٣) هر گاه صنعتگر چيزى را كه گرفته ضايع كند ضامن است.
(مسأله ١٨٢٤) اگر قصاب سر حيوانى را ببرد و آن را حرام كند چه مزد گرفته باشد، ـ و