رساله توضيح المسائل - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٦
رفع يك اشتباه
گاهى گفته مى شود چگونه انسان، موجود محدودى است كه مى تواند موجود نامحدود را مانند خدا بشناسد، در حالى كه نامحدود در افق موجود محدود قرار نمى گيرد. وبه تعبير دانشمندان:
به كنه ذاتش خرد برد پى *** اگر رسد خس به قعر دريا
وبه قول ديگرى:
اى برتر از خيال وقياس و گمان ووهم *** وز هرچه گفته اند وشنيديم وخوانده ايم
ولى پاسخ اين سؤال روشن است زيرا فرق است ميان شناخت مطلق وشناخت نسبى. آنچه ممكن نيست، شناخت تمام جوانب و ابعاد وجود اوست، نه شناخت نسبى، موجود محدود مى تواند از طريق صفات خدا به گونه اى با او آشنا شود.
شناخت صفات خدا از طريق قرآن
قرآن خدا را در سوره حشر با صفات چهارده گانه اى معرفى كرده است آنجا كه مى فرمايد:
(هُوَ اللّهُ الَّذي لاإلهَ إلاّ هُوَ عالِمُ الغَيْبِ والشَّهادَةِ هُوَ الرَّحمنُ الرّحيمُ * هُوَ اللّهُ الَّذي لاإلهَ إلاّ هُوَ المَلِكُ القُدُّوسُ السَّلامُ المُؤمِنُ المُهَيْمِنُ العَزيزُ الجَبّارُ المُتَكَبِّرُ سبْحانَ اللّهِ عَمّا يُشرِكُونَ * هُوَ اللّهُ الخالِقُ البارِىءُ المُصَوِّرُ لَهُ الأسْماءُ الحُسْنى يُسَبِّحُ لَهُ ما فِي السَّمواتِ والأرضِ وَ هُوَ العَزيزُ الحَكيمُ)(سوره حشر آيه ٢٢ــ ٢٤).
١ـ اوست خدائى كه جز او خدائى نيست .٢ـ او آگاه از پنهان و آشكار است. ٣ـ او رحمان ورحيم است. ٤ـ فرمانرواى مطلق. ٥ـ پاك. ٦ـ بى عيب . ٧ـ ايمنى بخش. ٨ـ نگهبان. ٩ـ گرانقدر. ١٠ـ پرقدرت. ١١ـ بلند پايه .١٢ـ آفريننده. ١٣ـ تصويرگر است.
ودر سوره آل عمران او را چنين معرفى مى كند:
(إنَّ اللّهَ لايَخْفى عَلَيْهِ شيءٌ فِي الأرضِ وَلا فِي السّماءِ) (سوره آل عمران آيه٥).
براى خداوند چيزى در زمين وآسمان پنهان نمى ماند.