بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٥٤ - ٧ عشور

بماند تا خبر صحيح معلوم شود. پس از مدتى برادر متوفى از مصر آمد و نامه‌اى همراه داشت كه نشان مى‌داد صاحب ميراث است. به در خانه امير الجيوش رفت و مدرك را تسليم كرد و مال را تحويل گرفت و پس از آنكه به مصر بازگشت، داستان را در جمع گفت و به عميد دعا كرد و همه مردم به صداى بلند آمين گفتند و ثنا خواندند و خبر به عميد رسيد و خوشحال شد. [١]

اموال نامشروع كارگزاران و كارمندان دولت‌

اموالى كه حكمرانان و كارمندان دولت با سوء استفاده از موقعيت خود كسب مى‌كنند. خواه از اموال دولتى باشد و يا از اموال مردم، نامشروع و حرام است. چنين اموالى در صورتى كه صاحب آن قابل شناسايى باشد به او بازمى‌گردد وگرنه به نفع بيت‌المال مصادره مى‌شود.

البته چنين نيست كه متصديان امور اموال مردم را هميشه با استفاده از زور تصرف كنند، بلكه آن را در قالب‌هايى مثل رشوه و هديه (حق و حساب!) دريافت مى‌دارند كه حساسيت‌برانگيز هم نباشد.

رشوه‌

رشوه مالى را گويند كه واليان، كارگزاران، قاضيان و يا كارمندان در قبال كارسازى براى اشخاص از آنان دريافت مى‌دارند. [٢]

از ديدگاه شرع مقدس اسلام دادن، ستاندن و واسطه‌شدن براى اين كار گناه و مالى كه از اين راه كسب مى‌شود حرام است.


[١] - تاريخ تمدن اسلامى در قرن چهارم هجرى، به نقل از تاريخ ابن اثير، ج ٩، ص ١٥٨

[٢] - ر. ك. لغت‌نامه دهخدا. واژۀ «رشوت»