بیت المال و حقوق آن
(١)
پیشگفتار
٩ ص
(٢)
مقدمه
١١ ص
(٣)
1 تعریف بیت المال
١٥ ص
(٤)
2 تاریخچه پیدایش بیت المال
١٧ ص
(٥)
3 اهمیت بیت المال
٢١ ص
(٦)
1 زکات
٣٠ ص
(٧)
2 خمس
٣٧ ص
(٨)
3 جزیه
٤٠ ص
(٩)
4 خراج
٤٣ ص
(١٠)
5 انفال دولتی
٤٧ ص
(١١)
6 املاک دولتی
٤٩ ص
(١٢)
7 عشور
٥١ ص
(١٣)
8 هدیه
٥٥ ص
(١٤)
9 مالیات
٥٧ ص
(١٥)
1 امانتداری
٦٠ ص
(١٦)
2 علاقمندی به عمران و آبادانی
٦٢ ص
(١٧)
3 نگه نداشتن جانب خویشاوندان
٦٤ ص
(١٨)
4 نرمخویی
٦٦ ص
(١٩)
الف راه هرگونه استفاده شخصی از بیت المال بسته است
٧١ ص
(٢٠)
ب اتلاف بیت المال موجب ضمان است
٧٥ ص
(٢١)
ج اسراف بیت المال ممنوع است
٧٧ ص
(٢٢)
1 بازنگری در روشهای آموزش مفاهیم اخلاقی و دینی
٨٧ ص
(٢٣)
2 افزایش آگاهیهای عمومی
٨٨ ص
(٢٤)
3 وضع مقررات سخت
٨٩ ص
(٢٥)
4 گزینش متصدیان شایسته
٩٠ ص
(٢٦)
1 خیانت
٩٣ ص
(٢٧)
2 سوء مدیریت
١٠١ ص
(٢٨)
3 اسراف و تبذیر
١٠٢ ص
(٢٩)
1 سلب شدن اعتماد همگانی از متصدیان
١١٢ ص
(٣٠)
2 از میان رفتن ثروتها و تخریب منابع ملی
١١٣ ص
(٣١)
3 پیدایش نارضایتی و بروز شورش میان مردم
١١٥ ص
(٣٢)
منابع و ماخذ
١١٧ ص

بیت المال و حقوق آن - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٦١ - ١ امانتداری

شدى و زود بدان مرتكب شدى و تا جايى كه توانستى آنچه را كه براى يتيمان و بيوه‌زنانِ خود ذخيره كرده بودند، همانند گرگ چالاك كه به بزى وامانده حمله كند، ربودى و با كمال خرسندى به سوى حجاز فرستادى و از اين كرده هيچ احساس گناه نكردى.

واى بر تو، گويا تو ارث پدر و مادرت را براى زن و فرزندت فرستادى! بسيار جاى شگفتى است! مگر رستخيز را باور ندارى و از حساب دقيق خدا انديشه نمى‌كنى؟! هان اى كسى كه نزد ما از خردمندان به‌شمار مى‌آمدى! چگونه آب و خوراكى را كه مى‌دانى بر تو حرام است با لذت مى‌خورى؟ چگونه با مال يتيمان، بيچارگان، مؤمنان و مجاهدانى كه خدا بيت‌المال را سهم آنان قرار داده و اين سرزمين را به‌وسيله آنان نگه مى‌دارد كنيز مى‌خرى و زن مى‌گيرى؟

از خدا بترس و ثروت اينان را بازگردان! كه اگر چنين نكردى و من بر تو دست يافتم، درباره تو نزد خداوند عذرى ندارم و با همان شمشيرى كه بر كسى فرود نيامد مگر آنكه او را به جهنم فرستاد، تو را نيز خواهم زد ... [١]

آن حضرت در نامه ديگرى براى والى خود در آذربايجان اين نكته را يادآور شده‌اند كه ولايت براى حكمران يك طعمه و لقمه چرب نيست تا در فكر بلعيدنش باشد، بلكه امانتى است كه بايد با كمال دقت و داشتن نهايت دغدغه خاطر، در حفظ و نگهدارى آن بكوشد؛ و آن را در راهى كه يقين دارد نفع عموم در آن است به مصرف برساند:


[١] - نهج‌البلاغه، نامۀ ٤١