احکام حقوقی اسلام - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٤١ - دیه اعضای بدن
١٢- كمر: منظور از «كمر» همان ستون فقرات است كه از نشيمنگاه (صلب) تا گردن كشيده شده است [١] و جنايت بر آن احكامى دارد كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم:
١- حكم شكستن كمر در صورتى كه با علاج و شكسته بندى خوب نشود، ديه كامل؛
٢- در صورت ايجاد خميدگى در پشت و خروج آن از اعتدال، ديه كامل؛
٣- چنانچه معالجه شود، ولى خميدگى باقى بماند، ديه كامل؛
٤- اگر از آثار شكستگى چيزى باقى بماند [٢] ديه كامل [٣]؛
٥- اگر معالجه شود و اثرى از جنايت باقى نماند، صد دينار [٤].
١٣- نخاع: «نخاع» عبارت است از ماده چرب و نرم و سفيد رنگى كه به شكل طناب ميان ستون فقرات جا دارد و به آن «مغز حرام» نيز مىگويند [٥].
حكم جنايت بر نخاع عبارت است از:
١- قطع كامل نخاع، ديه كامل؛
٢- قطع قسمتى از نخاع، به نسبت مساحت محاسبه مىگردد [٦].
٣- معيوب شدن عضوى كه ديه معيّن دارد همراه با قطع نخاع، ديه نخاع+ ديه آن عضو؛ ٤- معيوب شدن عضوى كه ديه معيّن ندارد همراه با قطع نخاع، ديه نخاع+ ارش [٧].
١٤- پاها: حكم بريدن پاها بدين قرار است:
[١]- همان، ص ٥٨١، مسألۀ ٤.
[٢] - باقى ماندن آثار شكستگى به اين است كه مثلاً، بر راه رفتن جز به وسيلۀ عصا توانايى پيدا نكند يا توانايى جنسى او از بين برود.
[٣] - همان، ص ٥٨٠، مسأله ٢.
[٤] - همان، ص ٥٨١، مسأله ٣.
[٥] - فرهنگ عميد، حسن عميد، واژۀ «نخاع»
[٦] - تحرير الوسيله، ج ٢، ص ٥٨١، مسألۀ ١
[٧] - همان، مسألۀ ٢.