٤- قصاص نبايد موجب تلف جانى يا تلف‌شدن عضوى ديگر گردد. پس هرگاه قصاص عضو يا جراحت موجب تلف جنايت كار يا بيش از اندازه جنايت گردد، بايد ديه پرداخت شود [٢].

كيفيت اجراى قصاص نقص عضو و جراحت‌

قصاص بايد با آهن تيز و غير مسمومى باشد كه براى اين منظور مناسب است و عذاب جسمانى بيش از آنچه كه او را عذاب داده، جايز نيست [٣].

نمونه هايى از قصاص در اعضا به قرار زير است:

١- قصاص گوش: گوش راست به ازاى گوش راست و گوش چپ به ازاى گوش چپ قصاص مى‌شود [٤]. چنانچه گوش كسى را قطع كنند و اين باعث از بين رفتن شنوايى وى شود، دو جنايت محسوب مى‌شود [٥].

٢- قصاص چشم: قصاص در چشم ثابت است و با مساوى بودن محل، قصاص مى‌شود. پس چشم راست در مقابل چشم چپ و همچنين بر عكس در آورده نمى‌شود [٦]. اگر كسى بدون آسيب به حدقه چشم، بينايى چشم كسى را از بين ببرد، فقط بينايى چشم جنايت كار قصاص مى‌شود و چنانچه از بين بردن بينايى چشم ممكن نباشد، مگر به واقع ساختن جنايت ديگرى مانند در آوردن چشم و مثل آن، قصاص ساقط مى‌شود و جانى بايد ديه بپردازد [٧].

[١] - تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٥٥٠

[٢] - همان، ص ٥٤٢، مسأله ٩

[٣] - همان، مسأله ١٤

[٤] - همان، ص ٥٤٤، مسأله ١٨

[٥] - همان، ص ٥٤٥، مسأله ٢٠

[٦] - همان، مسأله ٢١

[٧] - همان، مسأله ٢٤