٣- «قسامه» عبارت است از سوگندهايى كه بر اولياى مقتول، هنگام ادعا كردن خون او، تقسيم مى‌شود [٢]. اين قسم‌هاى متعدد در صورتى است كه قتلى اتفاق افتد، قاتل معلوم نباشد و ولى خون ادعا كند كه فلان شخص، قاتل است و دلايل و مدارك ظنّى نزد حاكم بر صدق ادعاى او اقامه شود؛ مانند شاهد واحد يا دو شاهدى كه واجد همه شرايط قبول نيستند يا پيدا شدن علائم و وسائل جرم نزد مدعا عليه. [٣]

تعداد قسم در قتل عمد، ٥٠ و در قتل خطا و مانند آن ٢٥ قسم است. [٤]

٢- نقص عضو و جراحت‌

يكى ديگر از موجبات قصاص از نظر اسلام، نقص عضو و جراحت است، چنان كه قرآن كريم مى‌فرمايد:

(وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فيها انَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ ...) [٥]

بر آن‌ها (بنى اسرائيل) در آن (تورات)، مقرر داشتيم كه جان در مقابل جان و چشم در مقابل چشم و بينى در مقابل بينى و گوش در مقابل گوش و دندان در مقابل دندان باشد و هر زخمى قصاص دارد.

موجب قصاص نقص عضو

موجب قصاص نقص عضو مانند قصاص قتل نفس است. اگر كسى دست به جنايتى بزند كه غالباً موجب تلف شدن عضوى از اعضاى بدن ديگرى مى‌گردد، جنايت عمدى محسوب‌

[١] - تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٥٢٥

[٢] - مجمع البحرين، ج ٦، ص ١٣٨، واژۀ «قسم».

[٣] - تحرير الوسيله، ج ٢، ص ٥٢٧

[٤] - همان، ص ٥٢٨

[٥] - مائده (٥)، آيه ٤٥