خلاصه‌ تاريخ، بيان سرگذشت يا اعمال و وقايع و حوادثِ قابل ذكرى است كه به ترتيب زمانى مرتب شده باشند. در اهميت تاريخ همين بس كه آگاهى و به كارگيرى آن توسط افراد مى‌تواند از تكرار بسيارى از اشتباهاتِ گذشتگان جلوگيرى كند.
البتّه ذكر اين نكته نيز ضرورى است كه چگونگى اثر بخشى تاريخ در انسانها بستگى به زمينه آنها نيز دارد. چه بسا آگاهى از تاريخ توسط بعضى از افراد همانند هيتلر باعث وارد آوردن جنايات فراوان به جامعه بشريت شود.
تقسيم‌بندى كلّى تاريخ به صورت زير مى‌باشد.
١- عصر انسانهاى اوليّه‌ ١- دوره ماقبل تاريخ ٢- حجر ٣- فلزات‌ ادوار گذشته ١- دوره قديم (از ابتداى تاريخ، انقراض امپراتورى روم)
٢- دوره قرون وسطى (از انقراض روم تا فتح قسطنطنيه)
٢- دوره تاريخ ٣- دوره قرون جديد (از فتح قسطنطنيه تا انقلاب كبير فرانسه)
٤- دوره معاصر (از انقلاب فرانسه تا كنون)
در دوره معاصر (دو قرن حكومت قاجاريه و پهلوى) برغم تحوّلات سياسى- اجتماعى شگرفى كه در جوامع مختلف دنيا در حال وقوع بود، كشور ما دچار تجزيه، استبداد و استعمار شده بود.
پادشاهان قاجار كه هفت تن بودند، به علّت بى‌لياقتى و خوشگذرانى و يا به علّت نداشتن مديريت صحيح و عدم آينده‌نگرى، نتوانستند تماميت ارضى كشور را حفظ كنند و در نتيجه مناطق بسيارى از كشور ايران طى جنگهاى مختلفى‌ تاريخ سياسى معاصر ايران ٣٦ چگونگى روند جنگ(مراحل جنگ)
ص : ٣٥ از ايران جدا شد و كشور انگليس نيز با كارشكنى‌هاى خود، مانع از بازپس‌گيرى آنها در مواردى گرديد.
از ديگر حوادث تلخ دوران قاجار، كشته شدن دو صدر اعظم لايق به دست پادشاهان قاجار بود.
حادثه مهم ديگر اين دوران، اعلام «مشروطيت» بود كه با تلاش فراوان مردم و علما صورت گرفت.