تاريخ سياسى معاصر ايران - نظرپور، مهدی - الصفحة ١١٩
شما ضرر خواهيد كرد. اگر قرارداد لغو شد هميشه متضرر و منفور و از سياست دور خواهيد بود و اگر قرارداد عملى شد و انجام گرفت ديگر انگليس به شما كارى ندارد و براى رضايت ملّت ايران شما را فدا خواهد نمود. «١» طراح كودتا يعنى دولت انگليس در بعد سياسى، سيد ضياءالدين طباطبايى و در بعد نظامى رضاخان را در نظر گرفت. فرمانده ديويزيون قزّاق بلافاصله پس از ورود به تهران حكومت نظامى اعلام نموده و شبانه حدود هفتاد نفر از رجال سياسى و سرشناسان كشور را زندانى و يا به نقاط مختلف تبعيد كرد. مدرّس هم از جمله تبعيدشدگان به قزوين بود. اين عمل سيد ضياء باعث تشديد حسّ تنفر و بدبينى مدرس نسبت به سيد ضياء و بعدها باعث منزوى شدن وى از صحنه سياست شد. پس از بركنارى وى زمينه لازم براى آزادى زندانيان از جمله مرحوم مدرّس فراهم شد. «٢» مدرس در مجلس چهارم نخستين مخالفت مدرس با رضا خان محور مبارزه مدرس با رضا خان بر سر خودسرى و ديكتاتورى او بود. او مىخواست رضا خان به عنوان سردار سپه و يا وزير جنگى باقى بماند و در اختيار قانون باشد و پادشاهى مشروطه و مجلس شوراى ملّى بر او حاكميت داشته باشد، نه اينكه وزير جنگ خود تصميم بگيرد و نظرات خود را بر دولت و مجلس و ملّت تحميل نمايد.
از اين رو تا زمانى كه وزير جنگ به حقّ و حقوق خود قانع بود و در ايجاد نظم و آرامش در اطراف و اقصى نقاط مملكت مشغول بود مدرس هم از او حمايت مى كرد. امّا زمانى كه او پا را فراتر از دايره وظايف و اختيارات خود گذاشت و داعيههاى ديگرى در سر مىپروراند، مخالفت خود را با او آغاز نمود.
در اين ايام هر چه زمان مىگذشت اعمال نفوذ و دخالت نظاميان در امور مملكتى در