[١]
از غائله انجمنهاى ايالتى و ولايتى و مبارزه مردمى كه به رهبرى علما، بويژه حضرت امام خمينى «ره» در اين رابطه انجام گرفت مى‌توان به عنوان يكى از مهمترين زمينه‌هاى وقوع قيام پانزده خرداد نام برد. با مطالعه كامل اين درس مى‌توان به اين حقيقت پى برد كه اگر قيام پيروز مردم عليه «تصويب‌نامه» كابينه عَلَم درباره انجمنهاى ايالتى و ولايتى نبود. تحقيقاً امكان وقوع قيام گسترده پانزده خرداد وجود نداشت.
متأسفانه على‌رغم وقوع انقلاب اسلامى ايران هنوز اهميّت و جايگاه مبارزات مردمى عليه «تصويب‌نامه» مذكور بر همگان مشخّص نشده است.
ظهور امام خمينى «ره» در صحنه سياست‌ بطور كلّى حيات حضرت امام «ره» را مى‌توان به سه دوره به شرح زير تقسيم كرد:
١- دوره اوّل (١٢٨١- ١٣٢٠ ش): اين دوره شامل سالهاى كودكى، نوجوانى و اوائل طلبگى ايشان مى‌باشد. از اين دوره به عنوان دوره كسب تجارب فراوان براى قدم نهادن در مراحل بعدى مى‌توان ياد كرد.
٢- دوره دوّم (١٣٢٠- ١٣٤١): در اين دوره حضرت امام «ره» در دو سنگر علم و سياست مشغول فعّاليت بود. از جهت علمى زبانزد خاصّ و عام بوده و در حوزه علميه از اساتيد مبرّز محسوب مى‌شد. در نزد مراجع تقليد از جمله آيت‌الله بروجردى از جايگاه خاصّى برخوردار بود تا جايى كه در بعضى از مسائل سياسى طرف مشورت قرار مى‌گرفت. به عنوان مثال مى‌توان به مشورت در مورد تصويب اصلاحات ارضى در زمان‌