آل بويه دانسته‌اند. «١» طى دوازده سال پس از آن، حسن و احمد برادران على بن بويه به ترتيب بر رى و كرمان و عراق چيره شدند و دولت آل بويه به سه شاخه اصلىِ بزرگ و يك شعبه كوچك در كرمان و عمّان تقسيم شد. فارس و خوزستان به برادر بزرگ، على، ايالت جبال و رى به حسن، و عراق به برادر كوچك احمد، سپرده شد. «٢» ٢. حاكمان آل بويه‌ ١- ١. عماد الدوله على بن بويه (مؤسس حكومت آل بويه در فارس)
پس از چيرگى على بر فارس، قدرت او بالا گرفت و با كشته شدن مرداويج به دست تركان شورشى و شكست دادن ياقوت، خليفه عباسى «الراضى باللّه» را در مقابل دريافت هشت ميليون درهم در سال، راضى كرد تا خلعت و فرمان فارس را به او بدهد.
فرمان و خلعت خليفه را ابوعيسى يحيى بن ابراهيم مالكى از سوى ابن مقله، وزير الراضى بالله، به فارس آورد. وى مأمور بود تا پس از دريافت مبلغ مورد نظر، فرمان و خلعت را تحويل دهد؛ ولى عماد الدوله او را فريفت و فرمان و خلعت را به زور از او گرفت و نماينده خليفه را آن قدر نگه داشت تا در سال بعد، درگذشت. و آن مبلغ را نپرداخت.
على بن بويه در سال ٣٢٤ هجرى برادر كوچك خود احمد را به تصرف كرمان گسيل داشت و به قولى، خود به آن ديار لشكر كشيد و آنجا را متصرف شد. سپس به فرمان او احمد به اهواز و بصره لشكركشى كرد و آنجا را تسخير كرد. حسن بن بويه نيز به اشارت برادرش به رى حمله و آنجا را تصرف كرد.
على بن بويه برادر خود احمد را از اصطخر فراخواند و با سپاهى به همراه بريدى «٣» روانه اهواز نمود كه به تصرف خليفه عباسى درآمده بود. او علاوه بر اهواز (سال ٣٢٦ ق)، توانست بغداد را به سال ٣٣٤ هجرى به تصرف خود درآورد. «٤»