استاد محمد كردعلى مى‌گويد: «در عصر رسول خدا، گروهى از بزرگان صحابه، مشهور به مواليان على (ع) بودند، از آن جمله سلمان فارسى است كه مى‌گفت: ما با رسول خدا (ص) بيعت كرديم بر خيرخواهى مسلمانان و اقتدا به على بن ابى‌طالب (ع) و مواليان او. و نيز ابوسعيد خدرى است كه گفت: مردم به پنج كار امر شدند؛ چهار تا را انجام دادند و يكى را ترك كردند.
از او سؤال شد آنچه را ترك نمودند چه بود؟ او در جواب گفت: ولايت على بن ابى‌طالب (ع).
از او سؤال شد آيا ولايت با چهار عمل ديگر واجب است؟ پاسخ داد: آرى. و ابوذر غفارى، عمار ياسر، حذيفة بن يمان، ذو الشهادتين، خزيمة بن ثابت، ابوايوب انصارى، خالد بن سعيد بن عاص و قيس بن سعد بن عباده [نيز جزو اين گروه از صحابه بودند]». «١» دكتر صبحى صالح مى‌نويسد:
در ميان صحابه حتى در عصر پيامبر اكرم (ص) براى على (ع) پيروان و شيعيانى بوده است؛ از آن جمله مى‌توان ابوذر غفارى، مقداد بن اسود، جابر بن عبدالله، ابىّ بن كعب، ابوالطفيل عامر بن وائله، عباس بن عبدالمطلب و تمام فرزندان او، عمار ياسر و ابو ايوب انصارى را نام برد. «٢» استاد محمّد عبدالله عتّان مى‌گويد: «اين اشتباه است كه بگوييم شيعه براى اولين بار هنگام جدايى خوارج ظهور پيدا كرده است، بلكه ظهور شيعه در عصر رسول خدا (ص) بوده است.» «٣» شيعيان هنگام وفات پيامبر (ص) با توجه به دستور و تأكيدهاى آن حضرت، درصدد تثبيت و تنفيذ فرمان آن حضرت برآمدند. آن گاه كه پيامبر اصرار بر آوردن قلم و دوات براى نوشتن وصيت نمود. گروهى بر آن شدند تا قلم و دوات بياورند تا پيامبر وصيت خود را مكتوب دارد، ولى از آنجا كه طرف مقابل قوى بود و مخالفت كرد، نتوانستند اين فرمان را عملى سازند. پيامبر نيز با توجه به جوّ موجود، از مكتوب كردن وصيت چشم پوشيد و جمعيت را از خود دور كردند و افرادى از شيعيان على (ع) امثال مقداد و ابوذر را نزد خود نگاه داشت و وصيت خود را نسبت به امامان پس از خود نزد آنان مطرح نمود. «٤»