انديشههاى اسلامى در بستر تاريخ
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

انديشههاى اسلامى در بستر تاريخ - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٨

پيام‌هاى روشن الهى و قرآنى چشم و گوش بسته مى‌گذرند، كرولال معرفى كرده و حتى بدترين جنبندگان روى زمين به شمار آورده است! برخى از پيامدهاى منفى نظريه قبض و بسط تئوريك شريعت، عبارت است از:
١- اعتبار بخشى از قرائت‌هاى متعدد و بدون ضابطه از دين و متون دينى، به طورى كه هيچ معيارى براى تشخيص فهم درست از نادرست و نيز برترى يك تفسير و فهم از تفسير و فهم ديگرى وجود نداشته باشد. اين در حالى است كه اظهار نظر در ساير علوم و فنون، به اجماع ملل و نحل ضابطه‌مند بوده و نيازمند تخصّص است.
٢- پذيرش تفسير به رأى، كه در اسلام به شدت از آن نهى شده است.
٣- اعتبار بخشيدن به تمام فرقه‌ها و مسلك‌هاى منحرف از دين؛ چون همه آنها مدعى تفسير و فهم درست از دين هستند و هيچ‌گونه ملاكى هم براى اثبات انحراف و نادرستى باورها و تفسيرهاى آنها از دين و مذهب وجود ندارد.
٤- رواج نسبى‌گرايى در تفسير دين و معرفت دينى؛ زيرا وقتى فهم هر كس از دين با هر پيش فرض و ذهنيتى درست باشد، و از سويى اين پيش فرض‌ها هم دستخوش تحول و نوسانات گوناگون است، ناگزير تفسيرها و برداشت‌ها از دين نيز متحول و متغير خواهد بود.
اين چيزى جز نسبى بودن فهم متون دينى نيست؛ در حالى كه دين داران راستين بايد به فهم درست و ثابت از دين كه مورد نظر شارع مقدس است، دست يابند.
٥- عدم امكان دسترسى به مراد شارع مقدس، كه در متون دينى نهفته است. اين عدم امكان، مستلزم لغو بودن ارسال رسل و انزال كتبى است كه حاوى پيام الهى مى‌باشند.
٦- بى‌معنا شدن هدايت الهى جهت رستگارى انسان؛ زيرا هدايت الهى در صورتى محقق مى‌گردد كه پيام‌هاى متضمن آن قابل فهم و شناخت باشد. كه آن هم طبق فرض نظريه‌پردازان قبض و بسط، ممكن نيست. اين، يعنى بى‌توجهى كامل به مراد گوينده و فرستنده كتاب (خداوند متعال)، كه بسيار امر ناپسند و نافرمانى آشكار است.
امكان شناخت دين‌ بر خلاف پندار نظريه‌پردازان «قبض و بسط تئوريك شريعت» كه منكر تحصيل معرفت دينى از اساس بوده و هر نوع فهم بشر از دين را صرفاً بشرى و غير دينى مى‌دانند، فهم‌