دردمندان آشنا بودند و محروميّت‌ها و مشكلات آنان را به صورت عينى لمس كرده، همواره پشتيبان و تكيه‌گاه محرومان و مستضعفان بوده‌اند.
تاريخ مبارزات شيعه گواه اين واقعيّت است كه فقهاى گرانقدر، همواره در كنار مردم مسلمان، طعم فقر و تنگدستى، زندان و شكنجه و اسارت را چشيده و در عرصه‌هاى خون و شهادت، الگوهاى صادقى براى مردم بوده‌اند.
صدها سال است كه روحانيّت اسلام، تكيه‌گاه محرومان بوده است. هميشه مستضعفان از كوثر زلال معرفت فقهاى بزرگوار، سيراب شده‌اند. از مجاهدات علمى و فرهنگى آنان- كه به حقّ، از جهاتى افضلِ از دِماء شهيدان است- كه بگذريم، آنان در هر عصرى از اعص انديشه‌هاى اسلامى در بستر تاريخ ١٦٩ رفع يك ابهام ص : ١٦٩ ار براى دفاع از مقدّسات دينى و ميهنى خود، مرارت‌ها و تلخى‌هايى متحمّل شده‌اند و همراه با تحمّل اسارت‌ها و تبعيدها، زندان‌ها و اذيّت‌ها و آزارها و زخم زبان‌ها، شهداى گرانقدرى را به پيشگاه مقدّس حقّ، تقديم نموده‌اند. «١» در شرح حال صاحب معالم، فرزند شهيد ثانى نوشته‌اند: وى فقط به خاطر همگون بودن با تنگدستان و مستمندان و تسلّى آنان و عدم تشبّه به ثروتمندان، هرگز قوت بيش از يك هفته يا يك ماه را نمى‌اندوخت. «٢» از زبان اطرافيان امام خمينى (ره) نقل شده است:
هواى نجف بسيار گرم بود. بعضى از اوقات نزديك به ٥٠ درجه مى‌رسيد. روزى با چند نفر از برادران خدمت امام رسيديم و گفتيم: آقا! اين گرما شديد است و شما هم پيرمرد. چون هواى كوفه بهتر است و مردم به آنجا مى‌روند، شما هم به آنجا برويد. امام در جواب فرمود: من چطور براى هواى خوب به كوفه بروم در صورتى كه برادران من در ايران در زندان به سر مى‌برند. «٣»