واژگان:
الآن: اكنون عَلِمَ: دانست‌ خفّف: تخفيف داد ضعف: سستى‌ توضيح: آيه پيشين به مسلمانان دستور مى‌دهد كه حتى اگر دشمن ده برابر آنها باشد، از مقابله با آنها سر باز نزنند، در حالى كه در اين آيه نسبت را به دو برابر تنزل داده است. اين اختلاف ظاهرى سبب شده كه برخى حكم آيه قبلى را به وسيله اين آيه منسوخ بدانند، و يا آيه قبلى را بر حكم مستحب و اين آيه را بر حكم واجب حمل كنند. برخى مفسران نيز معتقدند كه اين اختلاف ظاهرى، نه دليل بر نسخ است و نه دليل بر استحباب، بلكه هر يك از اين دو حكم، مورد معيّنى دارد.
هنگامى كه مسلمانان دچار ضعف و سستى‌اند، مقياس سنجش، نسبت دو برابر است، ولى هنگامى كه مسلمانان كارآزموده و داراى ايمانى قوى هستند، اين نسبت تا ده برابر افزايش مى‌يابد.
بنابراين، دو حكم مذكور در دو آيه، مربوط به دو گروه مختلف و در شرايط متفاوت است. «١» نكته‌ها و پيامها:
١. ضعف روحى، عامل كاهش توان رزم: مراد از ضعف در