شأن نزول: برخى گفته‌اند كه اين آيه درباره صلح حديبيّه نازل شده است. برخى نيز معتقدند كه اين آيه، نخستين آيه‌اى است كه در باره جهاد نازل شده است. «١» نكته‌ها و پيامها:
١. وجوب دفاع: مراد از عبارت «الذين يقاتلونكم» كسانى‌اند كه براى جلوگيرى از انجام مناسك حج و يا ابتدائاً با مسلمانان مى‌جنگند. «٢» مراد از عبارت «ولا تعتدوا» نيز نهى از جنگ با كسانى است كه جنگ با مسلمانان را آغاز نكرده‌اند. «٣» «قاتلوا» فعل امر است كه بر وجوب دلالت دارد.
٢. تشريع جهاد: بنا بر ظاهر آيه، مراد از «يقاتلونكم»، بيان حال و وصف دشمن است و مراد از جمله «الذين يقاتلونكم»، كسانى‌اند كه حال و وصفشان، جنگ با مسلمانان است و كسانى كه در مكه چنين حالى را داشتند، مشركان بودند. بنابراين، سياق اين آيه، سياق آيه ٣٩ سوره حج [: اذن للذين يقاتلون ...] است و بر اذن ابتدايى جهاد با مشركان دلالت دارد. «٤»