مستقيم كشيدند و در اطراف آن خطوطى كشيدند و فرمودند: «اين خط وسط مستقيم، از من است.» [١] و شايد «امّت وسط» كه خداى تعالى فرموده: جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً، [٢] وسطيّت به قول مطلق و به جميع معانى باشد، كه از آن جمله وسطيّت معارف و كمالات روحيّه است كه مقام برزخيّت كبرا و وسطيّت عظماست؛ و لهذا اين مقام اختصاص دارد به كمّل از اولياء اللَّه؛ و از اين جهت، در روايت وارد شده كه مقصود از اين آيه، ائمه هدى- عليهم السلام- هستند؛ چنانچه حضرت باقر- عليه السلام- به يزيد بن معاويه عجلى مى‌فرمايد: «ماييم امّت وسط، و ماييم شهداى خدا بر خلق.» [٣] و در روايت ديگر فرمايد: «به سوى ما رجوع كند غالى و به ما ملحق شود مقصّر.» [٤] و در اين حديث اشاره به آنچه ذكر شد فرموده است.

تنبيه اشراقى و اشراق عرفانى‌

بدان اى طالب حقّ و حقيقت، كه حق تبارك و تعالى چون خلقت نظام وجود و مظاهر غيب و شهود را به حسب حبّ ذاتى به معروفيّت در حضرت اسما و صفات فرموده، به مقتضاى حديث شريف‌

كُنْتُ كَنْزاً مَخْفيّاً؛ فَاحْبَبْتُ انْ اعْرَفَ، فَخَلَقْتُ الْخَلْقَ لِكَىْ اعْرَفَ‌ [٥]

در فطرت تمام‌

[١] در كتاب علم اليقين؛ ج ٢، ص ٩٦٧ نيز قريب به اين مضمون آورده شده است.

[٢] شما را امّت ميانه قرار داديم (بقره/ ١٤٣).

[٣].

قَالَ ابو عَبد اللَّه- عليه السلام: نَحْنُ الْأُمَّةُ الْوُسْطَى وَ نَحْنُ شُهَدَاءُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ ...؛

اصول كافى؛ ج ١: كتاب الحجة؛ «باب فى ان الائمة شهداء اللَّه على خلقه»، ص ١٩٠، ح ٢.

[٤]

عن ابى جعفر- عليه السلام: ... إلينا الغالي و بنا يلحق المقصر؛

تفسير عيّاشى؛ ج ١، ص ٨٢، ح ١١١.

[٥] اسرار الشريفة و اطوار الطريقه و انوار الحقيقه؛ ص ٤٥؛ بحار الأنوار؛ ج ٨٤: كتاب الصلاة؛ باب ٨١- ٨٢، ص ١٩٩، ٣٣٩، ح ٦، ١٩.