ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦١
وضعيت اينترنت در ايران
وضعيت كاربران ايرانى
توجه ويژه دولت به جوانان باعث شد فناورى اطلاعات در حوزه جوانان از رشد قابل توجهى برخوردار شود. نگاهى به رشد سايتها و وبلاگهايى كه توسط جوانان راهاندازى و اداره مىشود، افزايش ضريب نفوذ اينترنت در كشور، به ويژه در بين جوانان و آشنايى جوانان با كامپيوتر و طرحهاى بنيادينى چون «طرح تكفا»- به طور مستقيم و غيرمستقيم- تأثير بسزايى در بسترسازى ورود جوانان به جامعه اطلاعاتى كشور به شمار مىآيد.[١]
طبق گزارشى كه «پايگاه اينترنتى:internet worldstats » در فوريه ٢٠٠٥ منتشر كرده است[٢] آمار كاربران اينترنت در خاورميانه نزديك به ٥/ ١٧ ميليون نفر است و ايران با ٨/ ٤ ميليون نفر كاربر، رتبه اوّل را در خاورميانه داراست (٧/ ٢٧ درصد). همين گزارش حاكى است كه آمار كاربران ايرانى نسبت به دسامبر ٢٠٠٠ بالغ بر ١٨٢٠ درصد رشد داشته است.
آمارهاى داخلى عددى بيش از ٧ ميليون كاربر را نشان مىدهد. امّا آيا مىتوان به آنها استناد كرد؟ متأسفانه در حال حاضر هيچ سايت و شركتى كه رفتار جامعه كاربران ايرانى را تحليل و ارزيابى كند، وجود ندارد. هرچند كه گهگاه آمارى جسته و گريخته منتشر مىشود امّا اين آمار به دليل آنكه توضيحى از روش كار و معيارهاى مدّنظر ارائه نمىدهند، چندان قابل استناد نيستند. نمونه اخير آن ادّعاى ٧٧ درصدى توليد محتواى فارسى از سوى «پرشين بلاگ» بود كه هيچگاه دليلى قانعكننده نيز براى آن ارائه نشد.
چنانچه مطالعات و ارزيابىهاى معتبرى از رفتار كاربران ايرانى صورت پذيرد، مىتوان اميد داشت كه استفاده از نتايج آن تأثير خود را در برنامهريزىهاى خرد و كلان نشان دهد.
در ادامه آمارى از رفتار كاربران ايرانى با تكيه بر مطالعات قبلى مؤلف و مطالعه انجام شده در ابتداى اسفند ماه ١٣٨٣ ارائه مىشود. بنابراين در حدّ يك گزارش غيررسمى مىتوانيد به اين نتايج استناد كنيد. برخى نتايج ممكن است واضح و بديهى باشد و اين مطالعه نيز آنها را تأييد كرده است:
كاربران ايرانى، عمدتاً جوان، كمتجربه، مذكر و مجرد
نگاهى به كلمات جستجو شده كاربران در موتورهاى جستجوگر گوگل، اورچر و پارسيك و همينطور آمار سايتهاى پربيننده فعلى ايرانى به خوبى اين موضوع را تأييد مىكند. در چند سال اخير همواره «كلمات پورنو» در ليست مهمترين كلمات جستجو شده كاربران ايرانى بودهاند. تعدد بسيار اين كلمات ضمن آنكه به جوان بودن كاربران اشاره دارد نوعى انقلاب در رفتارها به دليل آزادى در دسترسى به اطلاعات منفى كه نشاندهنده حجم وسيع تهاجم فرهنگى است را نيز نشان مىدهد.
در حالى كه در كشورهايى نظير آمريكا، كانادا و انگليس موضوعاتى همچون نقشه آن كشورها، كاريابى، بانكها، سازمانها و ادارات دولتى، پرچم و ... بيشتر جستجو شده است امّا در ايران اوضاع به گونهاى ديگر است. قرار گرفتن عباراتى نظير» chat «،» music «و كلمات پورنو در صدر كلمات جستجو شده دغدغه كاربران ايرانى را به گونهاى ديگر نشان مىدهد. اين كلمات همچنين نشان مىدهند كه بيشتر وقت كاربران ايرانى در سايتهاى گروه تفريح و سرگرمى سپرى مىشود و بسيارى از