اين اعجاز به واسطه وجود سرّى است كه خداوند متعال آن را در حروف و اعداد قرار داده است. وضع نخستن حروف، ابداع خداوندى است كه آن را قالب و ظرف حقايق نورانى و كتاب‌هاى آسمانى قرار داده و از باب اهميت موضوع به آن‌ها سوگند ياد نموده و فرموده است: «الم‌، الر، المص‌، ن‌، ق ...» و آيات ديگرى از اين‌گونه كه در آغاز سوره‌ها وجود دارد.

امام رضا (ع) در روايتى مى‌فرمايند:

«اوّلين ابداع و خواست و مشيت خداوند، حروف است كه آن‌را اصل هر چيز، دليل هر سند، و فصل كننده هر دشوارى قرار داد و به وسيله آن همه چيز- از اسامى حق و باطل يا فعل و مفعول، يا معنى و غير معنى، ...- را از يكديگر جدا نمود».[١]

اعجاز ديگر، اعجاز عددى است كه اهميت آن از اهميت حروف كمتر نيست، و در نظام آفرينش به صورت متوازن وجود دارد. خداوند متعال مى‌فرمايد:

إِنَّا كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ.[٢]

ما كه هر چيزى را به اندازه آفريده‌ايم.

و مى‌فرمايد:

وَ أَحْصى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ عَدَداً.[٣]

و [خداوند] هر چيزى را به عدد شماره كرده است.

و پوشيده نماند كه بين حروف و اعداد، رابطه وجود داشته، اعداد سرّ حروف و حروف سرّ افعال‌اند و به هر وسيله آن آسمان‌ها و زمين برپا شده است. خداى تعالى موجود را با كلمه‌ «كُنْفَيَكُونُ» آفريده كه مركب از هفت حرف و معروف به «حروف تكوين» است.

اعجاز عددى قرآن و امامان (ع)

بعد از توضيحى كه درباره اعجاز عددى و اهميت آن داده شده در اينجا لازم است مقايسه‌اى ميان اعجاز عددى قرآن كريم و اهل بيت (ع) انجام داده و كيفيت بروز اعجاز عددى در اهل بيت (ع) را يادآورى كنيم. از جمله اين موارد اعجاز عبارتند از:

١. اگر حروف مقطّعه قرآن كريم را كه در آغاز برخى از سور آن مانند «الم‌، كهيعص‌، الر، ...» آمده است، جمع و حروف تكرارى را حذف كنيم، جمله‌اى كامل و معنى‌دار به دست مى‌آيد كه عبارت است از: «صراط على حقّ نمسكه؛ راه اميرالمؤمنين- على (ع) طريق حق است كه ما به آن تمسك مى‌جوييم».

يا: «على صراط حقٍّ نمسكه؛ على (ع) راه حق است كه به آن تمسك مى‌جوييم».

٢. كلمه «كساء» و مشتقّات آن ٥ بار [در قرآن كريم‌] آمده است، به تعداد اصحاب كسا كه عبارتند از: حضرات «محمد (ص)، على (ع)، فاطمه (س)، حسن (ع) و حسين (ع)». براى آگاهى بيشتر در اين باره به حديث شريف كسا رجوع كنيد.[٤]

٣. كلمات «امام»، «خليفه»، «وصية»، «عصمت»، «آل» و مشتقات آن‌ها ١٢ بار به تعداد امامان دوازده‌گانه اهل‌بيت (ع) به كار رفته است.

٤. كلمه «شيعه» و مشتقات آن ١٢ بار، نشان دهنده حقانيت مذهب تشيع در پيروى از امام «على‌بن ابى‌طالب» (ع) كه تعداد حروف اسم شريفش ١٢ است، مى‌باشد. همچنين است القاب آن بزرگوار مانند: «اميرالمؤمنين»، «العروةالوثقى»، «الصّديق الأكبر» و «يتلوه شاهد منه» كه هر يك از آن‌ها از ١٢ حرف تركيب يافته است. و اين عدد ١٢ بر كلمه توحيد: «لااله‌الاالله»، كلمه نبوت: «محمّدٌ رسول‌الله» و كلمه ولايت «على خليفة محمد» منطبق است.

پس مانند آنچه كه درباره قرآن كريم ديديم، اعجاز عددى در مورد عترت پاك رسول خدا (ص) نيز بارز است. اگر در اسامى اصحاب كساء- يعنى حضرات محمد (ص)، على (ع)، فاطمه (س)، حسن (ع) و حسين (ع)- دقت كنيم درمى‌يابيم كه از ١٩ حرف تركيب يافته است كه مطابق تعداد حروف آيه بسمله‌ «بِسْمِاللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»- خلاصه قرآن كريم- مى‌باشد.

از امام على (ع) نقل شده است كه فرمودند:

«همه علوم در كتاب‌هاى آسمانى چهارگانه مندرج و علوم آن‌ها در قرآن است. علوم قرآن در فاتحه الكتاب، علوم فاتحه در «بِسْمِاللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» و علوم بسمله در باى بسم‌الله است و من نقطه زير باء هستم».[٥]

به عبارت ديگر همچنان‌كه علوم در قرآن كريم و در بسمله جمع شده، در امام على (ع) نيز گرد آمده است.

ابن مسعود مى‌گويد:

همانا قرآن بر هفت حرف نازل شده، كه هر حرفى از آن داراى ظاهر و باطنى است و حقاً، ظاهر و باطن آن نزد على‌بن ابى‌طالب مى‌باشد.

و اين تطابق موجود بين حروف بسمله و عترت پيامبر (ص) بر وجود تعادل و تساوى در تمسك به آن دو دلالت مى‌كند. پس همچنان‌كه فرد مؤمن به وسيله بسمله خود را از شرّ اجنّه و شياطين و هر چيز ناپسندى محافظت مى‌نمايد، به همين ترتيب خود را به واسطه تمسك به اسامى مبارك اصحاب كسا مصونيت مى‌بخشد.

اين مطلب را روايات ما تأييد و بيان مى‌كند كه خداى تعالى به هر پيامبرى نام‌هاى معصومين پنج‌گانه را آموخت تا در دشوارى‌ها و خطرات به ايشان متوسل شوند؛ مانند: نوح نبى (ع) كه درون كشتى لوحى قرار داد.