امام زين‌العابدين (ع) در تفسير آيه شريفه‌ «إِنَّالَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرادُّكَ إِلى‌ مَعادٍ؛ در حقيقت، همان كسى كه اين قرآن را بر تو فرض كرده، تو را به سوى وعده‌گاه باز مى‌گرداند»،[٢] فرمود:

«پيامبر شما- درود و سلام خدا بر او و خاندانش باد- امير مؤمنان- درود خدا بر او باد- و امامان- درود خدا بر آنها باد- به سوى شما باز مى‌گردند».[٣]

آن حضرت در روايت ديگرى در زمينه رجعت اميرمؤمنان على (ع) چنين مى‌فرمايد:

«رسول خدا- درود و سلام خدا بر او و خاندانش باد- به على- درود خدا بر او باد- فرمود: اى على! خداوند تو را در آخرالزمان به بهترين صورت زنده مى‌كند، در حالى‌كه ابزارى در دست دارى كه دشمنانت را با آن نشانه مى‌گذارى».[٤]

امام على (ع) نيز درباره رجعت خود مى‌فرمايد: «براى من بازگشت پس از بازگشت و رجعت بعد از رجعت است؛ من صاحب بازگشت‌ها و رجعت‌ها هستم».[٥]

ششمين امام معصوم درباره رجعت امام حسين (ع) نيز مى‌فرمايد:

«اولين كسى كه به دنيا باز مى‌گردد، حسين بن على- درود خدا بر آن دو باد- است. فرمان‌روايى او آن‌قدر به درازا مى‌كشد كه [از فرط پيرى‌]، دو ابروى او بر روى چشمانش مى‌افتد».[٦]

در بخشى از روايت مفصلى كه در آن امام صادق (ع) به پرسش‌هاى متعدد مفضل بن عمر درباره ظهور امام مهدى (ع) پاسخ داده، درباره رجعت ديگر پيشوايان معصوم (ع) چنين آمده است:

«به خدا سوگند كه سيد اكبر، محمد، رسول خدا- درود و سلام خدا بر او باد- و صديق اكبر، امير مؤمنان على- بر او درود باد- و فاطمه، حسن، حسين- بر آنها درود باد- حتماً [به دنيا] برخواهند گشت و دوباره زندگى خواهند كرد».[٧]

در مورد رجعت پيامبران الهى ذيل آيه شريفه: «لَتُؤْمِنُنَّبِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ‌؛ البته به او ايمان بياوريد و حتماً يارى‌اش كنيد».[٨]

از امام باقر (ع) چنين روايت شده است:

«خداوند هيچ پيامبرى را از آدم تا خاتم مبعوث نكرده است، مگر اينكه به دنيا بر خواهد گشت و براى يارى پيامبر خدا- درود و سلام خدا بر او باد- و اميرمؤمنان على- بر او درود باد- [با دشمنان‌] خواهد جنگيد».[٩]

برخى ديگر از كسانى كه در روايات به طور خاص، از رجعت آنها ياد شده است، عبارتند از: اصحاب كهف، يوشع، وصى حضرت موسى (ع)، مؤمن آل فرعون، سلمان فارسى، ابودجانه انصارى، مالك اشتر (از ياران پيامبر اكرم (ص) و اميرمؤمنان (ع))، حمران بن اعين، نجم بن اعين، مفضل بن عمر، ميسر بن عبدالعزيز، داوود قمى (از ياران امام صادق (ع))، عبدالله بن شريك هاوى (از ياران امام كاظم (ع)) و ....[١٠]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. الإيقاظ فى الهجعة بالبرهان على الرجعة، ص ٤١٥.

[٢]. براى مطالعه روايات مربوط به رجعت امام حسين (ع). ر. ك: همان، صص ٣٠٩ و ٣١٠، صص ٣٥٨ و ٣٥٩، ص ٣٦٨ و ص ٣٨٩.

[٣]. سوره سجده (٣٢) آيه ٥، سوره معارج (٧٠)، آيه ٤.

[٤]. الإيقاظ فى الهجعة بالبرهان على الرجعة، ص ٣٦٨، ح ١٢٥.

[٥]. همان، ص ٣٦٨ و ٣٦٩.

[٦]. همان، ص ٣٦٩، ح ١٢٧.

[٧]. همان، صص ٣٦٩- ٣٧٠.

[٨]. همان، ص ٤٠٧.

[٩]. ر. ك: محمد بن مسعود بن عياش، تفسير العياشى، ج ١، ص ١٨١؛ تفسير نمونه، ج ١٥، ص ٥٥٩.

[١٠]. ر. ك: رسائل الشريف، ج ١، ص ٣٠١.

[١١]. ر. ك: همان، ص ١٢٥؛ اوائل المقالات فى المذاهب و المختارات، مندرج در مجموعه مصنفات الشيخ المفيد، ج ٤، صص ٧٨ و ٧٩.

[١٢]. ر. ك: تفسير القمى، ج ٢، ص ٦٥؛ دلائل الإمامة، ص ٢٦٠.

[١٣]. ر. ك: بحارالأنوار، ج ٥٣، صص ٩١ و ٩٢، ح ٩٨.

[١٤]. الإيقاظ من الهجعة، ص ٣٦٠، ح ١٠٩؛ بحار الأنوار، ج ٥٣، ص ٣٩، ح ١؛ همچنين ر. ك: همان، ص ١٤؛ تفسير القمى، ج ٢، ص ١٠٧، ذيل آيه ٨٣ سوره نمل.

[١٥]. اوائل المقالات، مندرج در مجموعه مصنفات الشيخ المفيد، ج ٤، ص ٧٨؛ همچنين ر. ك: المسائل‌السرويه، مندرج در مجموعه مصنفات الشيخ المفيد، ج ٧، ص ٣٥.

[١٦]. بحار الأنوار، ج ٥٣، صص ٩١ و ٩٢، ح ٩٨.

[١٧]. همان، ص ٣٩، ح ٢.

[١٨]. سوره قصص (٢٨)، آيه ٨٥.

[١٩]. تفسير القمى، ج ٢، صص ١٢٣ و ١٢٤.

[٢٠]. الإيقاظ من الهجعة، صص ٣٤٢ و ٣٤٣، ح ٧٢.

[٢١]. بحار الأنوار، ج ٥٣، ص ٤٧، ح ٢٠.

[٢٢]. همان، ص ٤٦، ح ١٩.

[٢٣]. همان، ص ١٤.

[٢٤]. سوره آل‌عمران (٣)، آيه ٨١.

[٢٥]. تفسير القمى، ج ١، ص ٢٤٧؛ همچنين ر. ك: همان، ص ١٠٦؛ بحار الأنوار، ج ٥٣، ص ٤١، ح ٩.

[٢٦]. ر. ك: رجعت يا دولت كريمه خاندان وحى (ع)، ص ١٩٣؛ بازگشت به دنيا در پايان تاريخ، صص ٢٢٤- ٢٢٩.