ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٩ - بدنمايى جهاد
تندرو هستند. اين اخبار شايد باعث ايجاد نوعى احساس مبنى بر اينكه اين گروه نماينده تمام مسلمانان هستند و همه مسلمانان چنين ديدگاههايى دارند، بشود و مردم اينگونه تصور كنند كه اسلام دين خشونت است.
بدنمايى جهاد
كتاب «اديان جهان معاصر» در بخش دين اسلام، در مورد جهاد، ديدگاهى تا حدودى بىطرفانه دارد، امّا مؤلف در اين بخش سخن خود را اينگونه به پايان مىرساند: «جهاد ممكن است باعث به وجود آمدن يك جنگ و درگيرى سخت براى برپايى دين اسلام و اجراى قوانين و اصول اسلامى در تمام جهان و در ميان تمام ملل شود». (صفحه ٥٥) اين تصوير از جهاد واهداف آن، ممكن است اينگونه به مخاطب القا كند كه جهاد ابزارى توسعهطلبانه براى تسلط بر مردمان ديگر يا وسيلهاى ويرانگر است و ممكن است كه از آن اينگونه فهميده شود كه مجبور كردن مردم به اين كار بسيار مفيد و سود بخش است.
لازم به يادآورى است كه بنابر آيات قرآنى، جهاد تنها براى دفاع از خود جايز است.
يكى ديگر از اين نمونهها، كتاب «اسلام» (١٩٩٩) است كه در صحفه ٩١ آن، احكامى نادرست در مورد خريد گوشت و غذاها از فروشگاهها آمده است. در اين كتاب آمده است كه مسلمانان اگر مطمئن نباشند كه گوشت حلال است و به روش اسلامى ذبح شده، نبايد آن را خريدارى كنند. ضمناً مىگويد اگر آنها نتوانند از اين امر اطمينان حاصل كنند، همانند گوسفندانى هستند كه بايد فقط از رژيم گياهى استفاده كنند و گياهخوار شوند، حتى اگر خود تمايلى به آن نداشته باشند. مطمئناً اين مسئله در مورد اكثريّت مسلمانان صادق نيست، بلكه بنا بر فتواى اكثر فقهاى اسلام، و بنا بر آيه قرآنى «وَطَعامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حِلٌّ لَكُمْ وَ طَعامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ».[١] حيواناتى كه توسط اهل كتاب ذبح مىشود را مىتوان خورد و اين كار حلال است و مسلمانان در طول تاريخ اين اصل را اجرا مىكردهاند».
- بعد تاريخى: جنگهاى صليبى؛ جنگى فرهنگى يا دينى؟
اين پاراگراف، عنوان اصلى كتاب «جنگهاى صليبى؛ جنگ فرهنگها» (٢٠٠٢) است: آيا جنگهاى صليبى جنگهايى فرهنگى بوده يا جنگهايى دينى؟ و ممكن است سؤالات ديگرى نيز به ذهن برسد، مانند اينكه: آيا فرهنگها به درگيرى و جنگ با هم مىپردازند يا تكامل مىيابند؟ آيا اديان آسمانى كه بر اساس اصل تسامح و صلح بنا شده، جنگ با ديگران را جايز مىشمارند؟ اروپايىها در قرون وسطى از دين مسيحيت به عنوان ابزارى براى حمله به مسلمانان و اسلام استفاده كردند، در حالى كه دين مسيحيت هيچگونه دستورى در اين مورد ندارد.
كتابهايى كه در مورد جنگهاى صليبى نوشته شده بيانگر اين نكته است كه جنگهاى صليبى نقش زيادى در ايجاد تصورات نادرست و غلط از مسلمانان در ذهن و فكر غربيان دوران معاصر داشته است. به گونهاى كه هنوز رسوبات روانى اين حملات تبليغاتى، همچنان به صورت غير مستقيم تأثير زيادى بر ديدگاه آنان نسبت به مسلمانان دارد. در مقابل، اين كتاب اشاره مىكند كه مسلمانان هنوز هم به غرب به دليل جنگهاى صليبى قرون وسطى، به چشم يك دشمن مىنگرند. (صفحه ٦١) كتابهاى درسى هم در اين مورد، سعى مىكنند علل، اهداف و نتايج جنگهاى صليبى را بيان كنند. شايسته بود كه در اين كتابها نوشته مىشد كه دين نقشى در آن نداشته و دين تنها بهانهاى براى شروع اين جنگها بود و اين جنگها ربطى به مسيحيت و اسلام ندارد. بىگمان معرفى نادرست جنگهاى صليبى باعث تيره شدن روابط ميان مردمان مختلف، به ويژه مسلمانان و مسيحيان مىشود.
- بعد قوميّتى: اين بعد شامل عناصر ذيل است: به تصوير كشيدن فلسطين به عنوان سرزمين اصلى يهوديان، فلسطين به عنوان حقّى الهى براى يهوديان، استفاده از اصطلاحات خاورميانه و شمال آفريقا هنگام سخن گفتن در مورد كشورهاى جهان عرب، جانبدارى از يهوديان و توصيف مسلمانان به عنوان اشخاصى انزواطلب، پرداختن به مسئله درگيرى جهان عرب با اسرائيل از منظر صهيونيسم.