شنيدم كه سيد ابوالحسن الرضا وقتى وفات يافت او را در محله اى كه «موسويان» ناميده مى شود دفن كردند بعدها وقتى يكى از فرزندان او مريض مى شود به سراغ صندوقى كه زنجيرها و ميخها در آن نگهدارى مى شد مى رود ولى هنگامى كه در صندوق را باز مى كند اثرى از زنجيرها و ميخها در آن نمى بيند.[١]

فضيلت و آداب مسجد جمكران‌

به طور كلى در مجموعه سخنان و سفارشات منسوب به حضرات معصومين (ع) درباره مسجد مقدس جمكران به دو قسم از فضائل اشاره شده است.

١. اهميت تكوينى: در سخنانى كه حضرت على (ع) به پسر يمانى فرموده اند اينگونه آمده است:

... اى پسر يمانى اينجا (جمكران) زمينى مقدس و پاك از همه آلودگيهاست.

... بر اين زمين اثر نور حق ساطع شود و از اين زمين مردم رايحه و بوى مشك استشمام كنند ... منازل و مواضع و زمينهاى اينجا عالى و گرانبها گردد.

علاوه بر اين در ضمن فرموده هاى حضرت حجة بن الحسن (ع) به حسن بن مثله آمده بود به حسن مسلم بگو: «اينجا زمينى شريف است خداى تعالى اين زمين را از زمينهاى ديگر برگزيده است و به آن فضيلت و برترى داده است». از اين قبيل تعابير استفاده مى شود كه زمين جمكران نظير زمينهاى مكه و مدينه داراى ارزش تكوينى خاصى است.

٢. همانطور كه در حكايت بناى مسجد جمكران بيان شد در بخشى از فرموده هاى حضرت امام زمان (ع) آمده بود كه ثواب اعمال عبادى نظير اقامه نماز در اين مكان شريف بسيار زياد است تعبير آن حضرت اين بود كه: «هر كس آن دو ركعت نماز را (با شرايط خاصش) در اين مكان شريف به جاى آورد مثل آن است كه در كعبه اين نماز را خوانده است». اين امر نشان مى دهد كه از نظر معنوى اين مسجد از جايگاه ويژه اى برخوردار است.

آداب اين مسجد نيز ابتدا خواندن دو ركعت نماز تحيت و سپس دو ركعت نماز امام زمان (ع) با شرايطى است كه گفته شد.

در بعضى از اقوال نيز آمده است كه‌

پس از اين نماز دعاى «الهى عظم البلاء» را تا آخر قرائت كنند.

علاوه بر اين امور، خواندن دعاهاى مخصوص امام زمان نظير دعاى «ندبه» و ديگر دعاهايى كه خواندن آنها در دوره غيبت كبرى سفارش شده، در اين مكان مناسب است.

پى نوشتها:

[١]. محدث نورى بعد از نقل حكايت بناى مسجد جمكران مى نويسند: «عالم جليل آقا محمد على كرمانشاهى تاريخ اين قصه را در سال ٣٩٣ ق. نقل كرده است ولى ظاهرا در نوشتن اشتباه شده و در اصل سال ٣٧٣ ق. بوده است؛ زيرا وفات شيخ صدوق قبل از سال ٣٩٠ ق. مى باشد.

[٢]. اين دو ركعت نماز به صورتهاى ديگرى هم در كتابهاى معروف ذكر شده است از جمله ١. مرحوم شيخ طبرسى (صاحب تفسير) در كنوز النجاح بعد از ذكر اصل نماز دعائى را براى بعد از نماز نقل مى كند ولى از تهليل (صد بار لااله الااللّه) و تسبيحات حضرت زهرا (ع) ذكرى به ميان نمى آورد؛ ٢. مرحوم سيد فضل اللّه راوندى در كتاب دعوات درضمن نمازهاى معصومين (ع) مى فرمايد: نماز امام مهدى (ع) دو ركعت است در هر ركعتى حمد يك مرتبه و صد مرتبه «اياك نعبد و اياك نستعين» بعد از نماز صد مرتبه صلوات بر پيامبر (ص) و آل او؛ ٣. مرحوم سيدبن طاووس در جمال الاسبوع ذكر صد مرتبه صلوات را ذكر نمى كند ولى فرموده است كه دعاى «الهى عظم البلاء و برح الخفاء وانكشف الغطاء ...» تا آخر بعد از نماز خوانده شود و ...

[٣]. اقتباس از حكايت هشتم كتاب جنة المأوى ميرزا حسين نورى كه در جلد ٥٣ بحار الانوار، ص ٢٣٠ به بعد آورده شده است.