ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٣ - امنيت روانى و اجتماعى در زمان حضرت ولى عصر (عج)

انسانها تربيت نشوند ممكن است در كوتاه مدت نظام قسطى را ايجاد بكنيم ولى چون انسانها تربيت نشده اند، عادل نيستند و سازندگى در امور را ندارند، جامعه دوباره تبديل مى شود به همان جامعه قبلى. اگر بخواهد حكومتى در معناى وسيعش كار امنيتى بكند بايد هم روى عدل كار كند و هم روى قسط. هم كار فرهنگى، تربيتى، اخلاقى روى تك تك انسانها بشود و انسان سالم رشد يافته باآرامش روان در بسترهاى خانوادگى، مدرسه يا جاهاى ديگر تربيت شود، هم اين كه حكومت، حكومتى باشد كه عدالت اجتماعى را در ابعاد مديريتى اجتماعى اش محقق سازد.

در پايان به آيه بسيار معروفى كه مربوط به امام زمان (ع) است اشاره مى كنم. اين آيه، آيه ٥٥ سوره نور است. آيه اى كه‌

آنچنان روشن است كه در تمام تفاسير گفته اند راهى ندارد جز اين كه اين آيه را تأويل نه، حتى تطبيق دهيم: به زمان امام زمان (ع):

«وَعَدَاللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ»؛ خدا به كسانى از شما كه ايمان آورده اند و كارهاى شايسته كرده اند وعده داده كه: «لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْفِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ»؛ در روى زمين جانشين ديگرانشان كند، همچنان كه مردمى را كه پيش از آنها بودند جانشين ديگران كرد. «وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى‌ لَهُمْ»؛ و دينشان را- كه خود برايشان پسنديده است- استوار سازد. «وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً»؛ و وحشتشان را به ايمنى بدل كند.

تبديل خوف به امن، از بين همه تهديدهاى فردى و اجتماعى؛ در سايه حكومت الهى محقق مى شود. «يَعْبُدُونَنِيلا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً»؛ مرا مى پرستند و هيچ چيزى را با من شريك نمى كنند. اين نكته مهم است كه ما نمى توانيم انسان مؤمن و مذهبى تربيت كنيم، مگر اين كه امنيت داشته باشيم. جامعه اى كه در آن مشكلات متعددى باشد نمى تواند انتظار «يَعْبُدُونَنِيلا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً» داشته باشد. خداوند در آخر اين آيه مى فرمايد: اگر اينها اتفاق افتاد، اگر يك حكومت الهى بود، اگر يك دين و قانون جامعى حاكميت پيدا كرد، اگر امنيت ايجاد شد، آنوقت كسى عبادت خدا را نكرد آن آدم، آدم بدى است. آن زمان، زمان بدى است‌ «وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ»؛ و آنها كه از اين پس ناسپاسى كنند نافرمانند.

پس اين عوامل مى تواند زمينه ساز عبوديت واقعى باشد. به نظر من شايد بهترين تعريف عملياتى «انتظار» اين باشد كه ما در يك وضع موجودى باشيم و بدانيم كه به سمت يك وضع مطلوب حركت مى كنيم. انتظار يعنى به سوى وضع مطلوب رفتن، نگاه به يك هدف و غايت بالا و معنوى كردن. يعنى انسان منتظر، انسانى است كه امروز نسبت به ديروز يك قدم به طرف آن غايت مطلوب پيش برود. اگر وضع مطلوب حكومت امام زمان، انسانهايى است كه مسلط بر خودشانند، امنيت روانى دارند و حكومتى كه در ابعاد مختلف امنيت ايجاد مى كند بايد فرد منتظر خودش را تطبيق بدهد با آن غايت. انتظار يعنى اين كه من دقت كنم كه آن زمان حكومت امام زمان (ع) چه اتفاقى مى افتد. ما بايد در سايه مطالعه دقيق زمان ظهور پرتوافشانى بكنيم، ببينيم الآن چه بايد بكنيم؟ وضع مطلوب كدام است؟ در همه مسائل اجتماعى اينطور است. ما كجا مى خواهيم برويم؟ ما مى خواهيم به طرف زمان ظهور برويم، در زمان ظهور چه تحولى رخ مى دهد؟ انسان تربيت شده مسلط بر هواى نفس چيست؟ حكومت عدل الهى، چه ابعادى دارد؟ و ...

حالا انتظار چيست؟ انتظار اين است كه ببينيم آيا ما داريم به آن سمت حركت مى كنيم؟ آيا در خودمان امنيت و وابستگيهايى كه امنيت را از بين ببرد ايجاد مى كنيم يا خير؟ اين مى شود انتظار و اين شخص مى شود منتظر امام زمان (ع). مى خواهيم بدانيم آيا حكومت ما حكومت منتظر است؟ اگر حكومت منتظر باشد بايد ببينيم چه اندازه بهره از عناصر حكومت امام زمان (ع) دارد؟ اين نمى شود كه ما يك كيك دو تنى را مثلًا به نشانه اين كه امام زمان به دنيا مى آيد در ميدان آزادى بگذاريم. انگار كه آن نازدانه و عزيزدردانه اى كه در يك خانه رفاه زده متولد شده تفاوتش با امام زمان (ع) فقط در وزن اين كيك است، ان شاءاللّه خداوند به همه ما توفيق بدهد.

پى نوشت:

\* متن حاضر سخنرانى دكتر گلزارى است كه در همايش «روان شناسى انتظار» كه در ايام نيمه شعبان ١٤٢٢ در دانشكده علوم تربيتى و روان شناسى دانشگاه علامه طباطبايى ايراد شده است.

[١]. سوره نحل (١٦) آيه ١١٢.