در انديشه شيعى، انتظار موعود به عنوان اصل مسلّم اعتقادى مطرح بوده و در بسيارى از روايات بر ضرورت انتظار قائم آل محمد عليهم السلامتصريح شده است كه از جمله مى توان به روايات زير اشاره كرد:

١. محمد بن ابراهيم نعمانى در كتاب الغيبة روايت كرده است كه روزى امام صادق (ع) خطاب به اصحاب خود فرمود:

«آيا شما را خبر ندهم به آنچه خداى صاحب عزت و جلال، هيچ عملى را جز به آن از بندگان نمى پذيرد؟ گفتم: آرى. فرمود: گواهى دادن به اينكه هيچ شايسته پرستشى جز خداوند نيست و اينكه محمد صلى الله عليه و آله بنده و فرستاده او است و اقرار كردن به آنچه خداوند به آن امر فرموده، و ولايت ما، و بيزارى از دشمنانمان- يعنى دشمنان امامان- و تسليم شدن به آنان و پرهيزكارى و تلاش و اطمينان و انتظار قائم (ع)» ٣

٢. ثقة الاسلام كلينى در كتاب الكافى روايت مى كند روزى مردى بر حضرت ابوجعفر امام باقر (ع) وارد شد و صفحه اى در دست داشت. حضرت به او فرمود: «اين نوشته، مناظره كننده اى است كه پرسش دارد از دينى كه عمل در آن مورد قبول است.» آن مرد عرض كرد: رحمت خداوند بر تو باد. همين را خواسته ام. پس حضرت ابوجعفر باقر (ع) فرمود:

«گواهى دادن به اينكه خدا يكى است و هيچ شريكى براى او وجود ندارد و اينكه محمد بنده و رسول او است و اينكه اقرار كنى به آنچه از سوى خداوند آمده و ولايت ما خاندان و بيزارى از دشمنان ما و تسليم به امر ما و پرهيزكارى و فروتنى و انتظار قائم ما كه ما را دولتى است كه هر وقت خداوند بخواهد آن را خواهد آورد.» ٤

٣. شيخ صدوق در كتاب كمال الدين از عبدالعظيم حسنى روايت مى كند كه روزى بر آقايم، محمد بن على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسين بن ابى طالب عليهم السلاموارد شدم. مى خواستم كه درباره قائم از آن حضرت بپرسم كه آيا همان مهدى است يا غير او. پس خود آن حضرت سخن آغاز كرد و به من فرمود:

«اى ابوالقاسم! به درستى كه قائم از ماست و او است مهدى كه واجب است در [زمان‌] غيبتش انتظار كشيده شود و در [زمان‌] ظهورش اطاعت گردد و او سومين [امام‌] از فرزندان من است.» ٥

روايات ياد شده و بسيارى روايات ديگر كه در اينجا مجال طرح آنها نيست، همگى بر لزوم انتظار حضرت قائم در دوران غيبت دلالت مى كنند. با اين حال، بايد ديد انتظار كه اين همه بر آن تأكيد شده و يكى از شرايط اساسى اعتقاد اسلامى شمرده مى شود، چه فضيلتى دارد و در كلام معصومين عليهم السلام از چه جايگاهى برخوردار است.

٢. فضيلت انتظار

در روايات اسلامى چنان مقام و منزلتى براى منتظران موعود شمرده شده است كه گاه انسان را به تعجب وا مى دارد كه چگونه ممكن است عملى كه شايد در ظاهر ساده جلوه كند، از چنين فضيلتى برخوردار باشد. البته توجه به فلسفه انتظار و وظايفى كه براى منتظران واقعى آن حضرت شمرده شده است، سرّ اين فضيلت را روشن مى سازد.

١. از پيامبر گرامى اسلام (ص) روايت شده است كه فرمودند: «برترين عبادت‌ها انتظار فرج است.» ٦

٢. همچنين از آن حضرت روايت شده است كه: «برترين جهاد امّت من انتظار فرج است.» ٧

٣. مرحوم مجلسى در كتاب بحارالانوار از اميرالمؤمنين (ع) نقل مى‌كند كه آن‌