الف) شجاعت: هسته اوليه جمعيّت كوفه را مردمى تشكيل مى دادند كه جهت جنگ با امپراطورى پرقدرت ايران از سراسر شبه جزيره عربستان به سمت مرزهاى ايران سرازير شده بودند[١].

اين مردم با سلاحهاى ابتدايى در مقابل سپاه تا دندان مسلح ايران با شجاعت تمام جنگيدند و در معركه هايى همچون قادسيه، نهاوند و جلولا سپاهيان ايرانى را شكست دادند و سرانجام موجبات سقوط اين امپراطورى را كه روم نتوانسته بود آن را نابود سازد، فراهم آوردند.

حضرت على، عليه السلام، هنگام حركت به سمت بصره براى رويارويى با ناكثين، وقتى كه سپاهيان كوفه در» ذى قار «به او پيوستند، به آنها خوشامد گفت و از شجاعت آنان در شكست شوكت ايرانيان چنين ياد كرد:

اى اهل كوفه! شما شوكت عجم و پادشاهان آنها را دگرگون ساختيد و جمعيّت آنها را پراكنده كرديد تا آنكه ميراثهاى آنها به شما رسيد و حوزه خود را با آنها بى نياز ساختيد و مردم را در مقابله با دشمنانشان يارى نموديد ...[٢]

عنصر شجاعت كوفيان درجنگهاى سه گانه حضرت على، عليه السلام، يعنى جمل، صفين، (تا قبل از پيش آمدن جريان قرآن بر سر نيزه كردن) و نهروان به يارى آن حضرت آمده و موجبات پيروزى سپاه حضرت را فراهم آورد. امّا پس از وقوع اختلاف در ميان آنان در جنگ صفين، اين عنصر كم كم رنگ باخت به گونه اى كه ترس از سپاه شام در دل آنها جاى گرفت و لذا در مقابل شبيخونها و غارتهاى شاميان به شهرهاى تحت فرمان حضرت على، عليه السلام، در سال ٣٩ هجرى عكس العمل مناسبى از خود نشان ندادند و همين امر موجب گلايه شديد حضرت على، عليه السلام، از آنها شد، به گونه اى كه خطاب به آنان فرمود:

اى اهل كوفه [شما را چه شده است‌] هرگاه خبر حركت لشكرى از سپاه شام را مى شنويد، به خانه هاى‌