ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٢ - هميشه مظلوم؛ نمايى از مظلوميّت زن در جاهليّت قديم و جاهليّت مدرن

هميشه مظلوم؛ نمايى از مظلوميّت زن در جاهليّت قديم و جاهليّت مدرن‌

تأليف و تدوين: اكرم حسينى؛ رضا گلپور

در متون مذهبى تمدّن چين، زن را به آب دردآلودى تعبير كرده‌اند كه نيك بختى و ثروت را مى‌شويد. در ادبيات آنان، زن نازل‌تر از مرد معرفى مى‌گردد و هيچ‌گونه حقّى را ندارد، حتّى نسبت به فرزندش و مرد نيز در قبال زنش تعهّد و مسئوليتى نداشته و هر زمان مى‌تواند، از او سلب حيثيت كرده و او را بفروشد.

جاهليت، ظهور گونه‌اى از حيات بشرى است كه با پس رفتن عقل و عدم حاكميت آن بر قلمرو وجود، حضور و سلطه مى‌يابد. همان‌گونه كه ظلمت، با حذف نور از ميدان هستى، جلوه‌اى كاذب مى‌نمايد و حكايت از غيبت روشنايى دارد.

قرآن كريم، زمان قبل از اسلام و ايامى را كه بشر، از منبع وحى دور بوده و با جهل خود، ره پيموده است، به نام «جاهليت اولى» مى‌نامد. كه به رغم تصوّرات برخى، اين وضع اسفبار، خاصّ اعراب ما قبل اسلام نبوده و همه اقوام بشر، در منجلاب بى خدايى و دورى از حق، دست و پا مى‌زدند.

تبعات و عوارض چنين رويدادى، در همه عرصه‌هاى حيات و همه عناصر اجتماع، خود را مى‌نمايد؛ ليكن در اين ميان، اقشارى چون زنان، كه در هر جريانى (مثبت يا منفى) تأثير پذيرترند و شاخص مظاهر فرهنگ هر زمان مى‌باشند، معرّفِ ايام بربريت نيز هستند.

نظرات اقوام و اديان آن زمان در خصوص جايگاه زن، جلوه‌هاى بارزى از آن دوران را معرفى مى‌نمايد. قرآن كريم نيز براى يادآورى رفتارهاى جاهلانه آن زمان، به اين واقعيت اشاره مى‌كند: «وَإِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثى‌ ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَ هُوَ كَظِيمٌ يَتَوارى‌ مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوءِ ما بُشِّرَ بِهِ أَ يُمْسِكُهُ عَلى‌ هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُ فِي التُّرابِ أَلا ساءَ ما يَحْكُمُونَ؛[١] و هر گاه يكى از آنان را به دختر مژده آورند، چهره‌اش سياه مى‌گردد؛ در حالى كه خشم [و اندوه‌] خود را فرو مى‌خورد، از بدى آنچه بدو بشارت داده شده از قبيله [خود] روى مى‌پوشاند، آيا او را با خوارى نگاه دارد يا در خاك پنهانش كند؛ وه چه بد داورى مى‌كنند.»