ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٠ - حقّ بيمار
ناخوشم، گفته: پسرم مىروم و زمانى ديگر مىآيم و من ماندهام و بار شرمندگى.
در پايان حيف است كه از كلام پر مغز منتسب به برزويه طبيب بگذريم كه قريب به مضمون چنين گفته است:
طبابت چون كاشت گندم است. حاصل زراعت كه گندم است، سلامت بيمار باشد و درآمد طبيب نيز مانند كاه، چون گندم پرورده شود، كاه نيز ناگزير در كنار حاصل آيد.
ومن الله التّوفيق
آقاى دكتر محمّد جواد تاج، متخصّص امراض عفونى «بيمارستان شهيد انصارى رودسر»، يكى ديگر از دوستان موعودى ماست كه با گرمى ما را پذيرفت و پاسخگوى پرسشهاى ما شد.
او ابتدا روايتى از نبى مكرّم اسلام (ص) نقل مىكند كه فرمودند: «كسى كه براى سلامتى و برآوردن حاجت بيمار تلاش كند، گناهان او آمرزيده مىشود و مانند روزى است كه از مادر متولّد شده است.»
سپس ويژگىهاى يك پزشك را از ميان متون قديمى مربوط به اطبّاى نامى ايران برمىشمارد:
پزشك بايد آراستگى و وارستگى ظاهرى داشته باشد. رضايت خالق را در نظر بگيرد، مهارت و دانش كافى را كسب نمايد (افزايش مطالعه، استفاده از پايگاههاى پزشكى اينترنت، شركت در كنفرانسهاى بازآموزى و ...)، پزشك بايد امراض شايع منطقه خود و نيز امراض فصول مختلف را بشناسد، بايد غرور علمى نداشته باشد و از دانش پزشكان كارآزموده (پيشكسوت) استفاده نمايد و در موارد غامض مشاوره نمايد، تا آنجا كه مقدور است داروهاى كمتر، ارزانتر و كم عارضهتر را نسخه نمايد، جز در موارد ضرورى از چاقو و وسايل جرّاحى استفاده نكند، راز دار باشد، سعه صدر و حوصله كافى در شنيدن شرح حال بيمار داشته باشد، بنابراين ويزيت سريع بيماران و نيز چند بيمار با هم در اتاق معاينه، شايسته نيست، پزشك بايد خيرخواه مردم باشد، خوش خلق باشد، بين فقير و غنى فرق نگذارد و ...
او در ادامه مىگويد: موضوع اخلاق پزشكى نبايد تا اينجا مطرح و بعد مختومه اعلام گردد بلكه بايد از ديدگاه حقوق و انتظارات پزشكان و ساير كادر نيز مطالبى بيان گردد.
مباحث حقوقى دو جانبهاند: مانند حقوق والدين و فرزندان، حقوق استاد و شاگرد، حقوق كارفرما كارگر، حقوق دولت و ملّت و ...
بايد پزشك و كادر پزشكى به رسميت شناخته شده و احترام و قداست آنان حفظ گردد. ممكن است بيان گردد كه حريم امامزاده را بايد متولّى آن نگه دارد، امّا پزشكانى كه با اعمال ناشايست خود حرمتشكنى مىكنند، تعداد اندكى بوده و قاطبه پزشكان از اعمال آنها متنفّر هستند.
البتّه در هر حرفهاى، افراد متخلّف هستند و قانون برخورد لازم را با آنان بايد اعمال نمايد.
متأسّفانه در موارد بسيار نادرى توسط بعضى جرايد و در بعضى از فيلمها و سريالهاى تلويزيونى، قداست طبّ به شوخى و سخره گرفته مىشود كه باعث رنجش خاطر جامعه پزشكى و درمانى مىگردد.
توصيه دكتر تاج به مسئولان اجرايى:
كادر پزشكى بايد در محيطى به كار مشغول باشندكه فشارهاى روانى و جسمانى در حدّاقل ميزان باشد، گاهى پزشكان جوان در بعضى از مراكز بيمارستانى و درمانگاههاى دولتى تأمين اجتماعى، مجبور به ويزيت به تعداد حدود سه برابر استاندارد مىگردند. اين ويزيتهاى سريع، باعث خستگى مضاعف كادر درمانى و بروز تهديداتى براى بيماران مىشود.
در شرايط خاصّى اضطراب، فشار كار و استرس ناشى از آن براى كادر درمانى چند برابر مىشود، به طور مثال وقتى كه كادر درمانى شيفت شب يا در ايّام تعطيلى باشند و تعداد آنها كافى نباشد؛ در مواردى كه ازدحام بيماران است، خصوصاً موارد تصادفات و ساير اورژانسهاى طبّى كه در شهرهاى توريستى بيشتر به چشم مىخورد؛ هنگامى كه در منطقه متخصّص مربوط نباشد يا ابزار پزشكى مثل سى تى اسكن يا حتّى آمبولانس براى انتقال بيماران نباشد و ...
بنابراين پزشك كادر درمانى حق دارد كه تعداد نيروى انسانى و نيز تجهيزات كافى و هماهنگ را در محلّ كار خود داشته باشد و كادر درمانى حق دارند از لحاظ نيازهاى اقتصادى و معيشتى در تنگنا نباشند.
دولت بايد تجهيزات مورد نظر براى مراقبتهاى بهداشتى، پيشگيرى از امراض، تشخيص و درمان بيمارىها را به عنوان حقوق شهروندى در هر منطقه تدارك و حتّىالمقدور محيط كارى كم استرس را فراهم كند. كه در اين صورت مىتوان از پرسنل، انجام وظايف را به احسن وجه انتظار داشت.
در پايان شعر زير را به پزشكان و ساير كادر درمانى تقديم مىدارم:
|
صدها فرشته بوسه بر آن دست مىزند |
كز كار خلق يك گره بسته وا كند |