ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٢ - پرسش و پاسخ

پرسش و پاسخ‌

ضوابط و حدود شناخت امام زمان (ع) بر حقّ هر زمانى‌

مهدى فقيه‌ايمانى‌

با توجّه به اينكه مسئله شناخت امام زمان (ع) هدف اصلى از ايراد حديث «من مات ولم يعرف امام زمانه ...» و ديگر احاديث فراوانى از اين قبيل را به خود اختصاص داده، اين سؤال مطرح است كه مقصود از شناختن امام چيست و حدّ و مرز شناسايى امام از چه قرار باشد؟

در پاسخ به اين سؤال مى‌گوييم: ناگفته پيداست كه شناختن امام به نحو عوم- از قبيل دانستن نام، لقب نام پدر و مادر، فاميل و محلّ ولادت و سكونت و ويژگى‌هاى قدّ و قامت- در مسئله‌ى امام شناسى كافى نيست.

همچنان كه آشنايى با امام در حدّ همسايگى، خويشاوندى، ملاقات و مبادله‌ى سلام و تحيّت و ديد و بازديد و حتّى فراگيرى علمى و پرس و سؤال هم نمى‌تواند پاسخ‌گوى وظيفه امام‌شناسى باشد.

چه بسيارى از اهل تسنّن يا مخالفان و دشمنان سرسخت ائمه معصومان (ع) اعمّ از هم‌زمان‌هاى با آنان يا كسانى كه در فاصله‌هاى مختلف و قرن‌هاى بعد از ايشان به دنيا آمدند، در اين جهات حتّى از بعض افراد شيعه و پيروان واقعى امامان برترى داشته و گاهى اضافه بر اين، جزئيّات زندگى يكايك آنها را در كتب اختصاصى يا ضمن كتاب‌هاى حديث، تاريخ و عقيده‌شناسى شرح داده‌اند كه حتّى براى شيعه معمولى آموزنده و براى علما و محقّقان مستند و مايه استدلال و مناظره با آنهاست، ولى از خود اين افراد و نه از ديگران، كسى اين گونه شناخت و شناسايى را به حساب امام شناسى موضوع بحث نمى‌گذارد و اين مقدار شناخت و شناسايى هم نمى‌تواند نقش آن چنانى داشته باشد كه قصور يا تقصير در آن به مرگ جاهلى و