ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣١ - جفر على (ع)
كه با املاى رسول خدا (ص) و دست خطّ شريف على بن ابى طالب (ع) نوشته شده است، در اين پوست نگهدارى مىشود و در حقيقت واژه جفر در فارسى به «انبان» و در آذرى به «تغارچه» ترجمه مىشود و اينكه شنيده مىشود، على (ع) از علم جفر مطّلع بوده؛ يعنى اينكه اين على (ع) و اولاد معصوم على (ع) هستند كه از محتواى كتب موجود در آن انبان (جفر) مطّلع هستند و به تفصيل در اين خصوص توضيح خواهيم داد.
تاكنون دوازده جلد كتاب تحت عنوان جفر در دسترس عموم قرار گرفته كه غالباً داراى جداولى بسيار پيچيده هستند. هر يك از اين دوازده كتاب به عنوان جفر تلقّى شده است، ولى مطمئنّاً هيچ ربطى به جفر على (ع) ندارند. هر چند پارهاى از جداول مىتواند در بين كتب موجود در جفر باشد، امّا اين كتابها مطمئنّاً جفر نيستند و قطعاً اطّلاع از پارهاى از رموز آن جداول اطّلاع از جفر تلقّى نمىشود و اكنون جفر در محضر آقا امام عصر (عج) است.
البتّه دو علم، به نام «علم حروف» و «علم اعداد» وجود دارد و كسانى كه از آن علوم اطّلاع داشتهاند تا حدّى مىتوانستند از طريق آن علم، اطّلاعات سادهاى را از هر كس كه مىخواستند كشف كنند ولى آن علم، علم جفر نيست.
جايگاه جفر نزد اهل بيت (ع)
امام صادق (ع) فرمودند: «در خانه ما مجموعهاى وجود دارد كه با وجود آن، ما اهل بيت به احدى از انسانها احتياج نداريم. اين مردم جهان هستند كه به شدّت به ما اهل بيت، به خاطر آن مجموعه نياز جدّى دارند و در بين آن مجموعه كتابى است با املاى شخص رسول خدا (ص) و دست خطّ شريف على (ع) كه شامل صحيفهاى است كه تمام حلال و حرام در آن بيان گرديده است. مسائل را طورى روشن كرده است كه شما اصحاب وارد منزل ما مىشويد، بدون اينكه بدانيد كه ما اهل بيت مىدانيم شما به كدام دستور آن عمل كردهايد و به كدام دستور عمل نكردهايد!»[١]
جفر، كتاب امنيّتى
امام صادق (ع) در روايت ديگرى فرمود: «اگر نبود اينكه قبلًا مطالب و مسائلى را لو داديد كتابى به شما مىداديم كه با وجود آن و به بركت آن تا روز قيام امام عصر (ع) به احدى نياز پيدا نمىكرديد كه مسئله را از او بپرسيد.»[٢]
جامعيّت محتواى كتب موجود در جفر
امام صادق (ع) خطاب به اصحاب خود فرمودند: «اى واى به حالتان كه نمىدانيد جفر چيست؟ آن از نظر بزرگى و كوچكى يك پوست متوسط است كه مربوط به يك قوچ (وحشى) است. تمام آن پر از املاى رسول خدا (ص) از زبان خودش و بدون واسطه و دستخطّ على (ع) است. هيچ حادثهاى يا شيئى در جهان نيست كه حكم آن در آنجا ذكر نشده باشد. حتّى ديه يك خراش كوچك.»[٣]
جفر يا دستور العمل حكومتى
امام باقر (ع) با دست شريف خود به يك خانه بزرگ اشاره فرمود. سپس خطاب به اصحاب خود فرمود: «بدانيد در اين خانه يك صحيفهاى است به صورت طومار به طول هفتاد ذراع تمام مطالب آن با خطّ على (ع) و املاى رسول خدا (ص) بوده، در صورت تشكيل حكومت به امامت يكى از ما (يعنى يكى از ائمه) فقط مطابق دستورات و احكام آن صحيفه عمل خواهيم كرد و كوچكترين تخطّى از آن صحيفه نخواهيم كرد.»[٤]
محتواى هر يك از كتب موجود در جفر
ابوبصير مىگويد: خدمت امام صادق (ع) رسيدم. عرض كردم: فدايت شوم مطلبى را مىخواهم از حضرتعالى بپرسم، امّا مىترسم كسى در اين خانه صداى مرا بشنود، چون مطلب بسيار سرّى است. امام با دست شريف خود پرده در يكى از اتاقها را بالا زد و فرمود: «نه مشكلى نيست، بفرماييد.» عرض كردم: شيعهها نقل مىكنند رسول خدا (ص) هزار باب (هزار فصل) علم به على (ع) ياد داده كه هر كدام از آن بابها داراى يك هزار باب ديگر است (كه جمعاً تفريعات موجود پيش على (ع) به يك ميليون بالغ مىشود). امام صادق (ع) فرمود: «اى ابومحمّد به خدا، كاملًا درست است و به خدا قسم، اصل ريشه علوم و علم مخصوص اهل بيت (ع) همين است.» سپس امام دقايقى سكوت كرد و سر به پايين انداخت. بعد فرمود: «آن علم است، امّا نه علمى كه بين مردم متداول است.» سپس اضافه فرمود: «اى ابامحمّد! «جامعه» پيش ما است (آيا مىدانى جامعه يعنى چه؟) اصلًا اهل سنّت نمىدانند جامعه يعنى چه؟» من عرض كردم: آقا، آخر من هم نمىدانم جامعه يعنى چه؟! فرمود: «جامعه يك صحيفهاى است كه به شكل طومار پيچيده شده كه ٧٩ ذراع طول دارد. البتّه مطابق طول ذراع رسول خدا (ص) و املاى شفاهى از زبان خود رسول خدا (ص) است. اين كتاب توسط على (ع) نوشته شده