ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٨ - امامت، عهد الهى
خداوند، امامت را به خود منسوب نموده، مىفرمايد: «عهدى؛ يعنى عهد من» و مىخواهد بفهماند كه آن امرى گرانسنگ و هديهاى بسيار ارزشمند از جانب اوست و حراست و حفاظت از آن از جانب امّت واجب و ضرورى است و از آنجا كه هر چيز با ارزشى جز نزد كسى كه امين است و هر چيز را در جاى خودش قرار مىدهد، به وديعه گذارده نمىشود، بنابراين فرموده است: «لَا يَنَالُ عَهْدِى الظَّالِمِينَ»
بنابراين، امامت ميثاق خداى سبحان در ميان امّت است كه حفظ و حراست از آن، از طريق فرمانبردارى اوامر و نواهى ايشان و عدم كوتاهى در برابر آنها واجب است.
امامت، فرمانروايى بزرگ
قرآن كريم، همچنين از امامت با عنوان ملك عظيم؛ فرمانروايى بزرگ ياد كرده است كه خداوند آن را از ميان بندگان خود به اولياى معصومش (ع) مىبخشد؛
«أَمْيَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً؛[١]
بلكه به مردم- بر آنچه از فضل خويش به آنان عطا كرد- رشك مىورزند؛ در حقيقت ما به خاندان ابراهيم كتاب و حكمت داديم و به آنان مُلكى بزرگ بخشيديم.»
از امام صادق (ع) روايت شده كه درباره اين آيه كريمه فرمودند:
«در ميان ايشان (آل ابراهيم) امامانى قرار داد كه هر كه آنان را اطاعت نمايد، خدا را اطاعت نموده و هر كه از ايشان تخلّف نمايد، خدا را نافرمانى نموده است.»[٢]
امام باقر (ع) نيز مىفرمايند: «منظور از آن، امامت و خلافت [پيامبر] است.»[٣]
براى تقريب اين معنا به ذهن، ناچار از بيان دو مقدّمه هستيم:
اوّل، آنكه مقصود از مردم و آل ابراهيم كه در اين آيه آمده است، امامان (ع) هستند.
دليل مقصود بودن ايشان از لفظ مردم، سياق آيه است كه دلالت بر آن دارد كه مورد اطلاق مردم، همان آل ابراهيم هستند كه در آيه آمده است، بنابراين اگر ثابت شود كه مقصود از آل ابراهيم، پيامبر و امامان (ع) هستند- چنان كه در ادامه خواهد آمد- آنگاه ثابت مىشود كه مراد از مردم، ايشان مىباشند.
كلام امام باقر (ع) نيز اين معنا را تأييد مىكند كه فرمودند:
«ما، آن مردم مورد حسادت هستيم.»[٤]
امّا درباره اينكه ايشان آل ابراهيمند، بايد گفت كه تتبّع در آيات قرآن كريم روشن مىسازد كه مراد اصطلاحى از آل ابراهيم، محمّد و آل محمّد (ص) است؛ زيرا ايشان «كلمه جاويدان در پى ابراهيم (ع)»[٥] بوده، نسلى هستند كه وارث «امامت» شدند.
دوم، منظور از «فرمانروايى» كه در اين آيه شريف آمده، همان فرمانروايى معنوى است و حكومت مادّى دنيوى مقصود نيست. خداوند متعال از حضرت ابراهيم (ع) براى بزرگ شمردن حكومت دنيوى، عهد و پيمان نگرفته، مگر آنكه فضيلتى معنوى را به همراه داشته باشد. بنابراين مراد از فرمانروايى بزرگ، سلطه و شمول