جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٢ - چگونه اشعار حافظ را معنا كنيم؟
|
جهان چون زلف و خال و زلف و ابروست |
كه هر چيزى به جاى خويش نيكوست |
|
|
تجلّى گه جمال و گه جلال است |
رخ و زلف آن معانى را مثال است |
|
|
صفات حقّ تعالى لطف و قهر است |
رخ و زلف بتان را زان دو بهر است |
|
|
چو محسوس آمد اين الفاظِ مسموع |
نخست از بهر محسوس اند موضوع |
|
|
ندارد عالم معنى نهايت |
كجا بيند مر او را لفظ غايت؟! |
|
|
هر آن معنى كه شد از ذوق پيدا |
كجا تعبير لفظى يابد او را؟! |
|
|
چو اهل دل كند تفسير معنى |
به مانندى كند تعبير معنى |
|
|
كه محسوسات از آن عالم چو سايه است |
كه اين ون طفل وان مانند دايه است[١] |
|
در زبان عربى نيز مى توان به سرودههاى «عمر بن فارض مصرى» اشاره كرد كه انصافاً از لحاظ ادبى و عرفانى پهلو به پهلوى ديوان حافظ مى زند. او به خصوص در ميميّه معروف خود به طور صريح به بيان مقصود خويش از «شراب» پرداخته و چنين مى سرايد:
[١]. ر. ك: مفاتيح الاعجاز فى شرح گلشن راز، ص ٤٦٤- ٤٦٩.