تناسب آيات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٧٣ - نظر«بدر الدين زركشى»
اينكه سوره پايانى قرآن است، ولى متصل به آغاز آن؛ يعنى سوره «حمد» بوده و جلوتر از آن به حساب مىآيد؛ به نحوى كه اتّصال آن به «حمد» چه بسا بيشتر از اتّصال آن به سوره پيشين خود، يعنى «فلق» بوده باشد!!
و در بيان شدت اتّصال سوره «ناس» به سوره «حمد» مىگويد:
همچنانكه «تعوّذ» با شروع در قرائت متناسب است، همانطور نيز دو سوره «معوذتين» با سوره «حمد» مناسبت دارند؛ يعنى اينكه آنها قبل از «حمد» قرائت شده و سپس «حمد» تلاوت شود. از همين رهگذر است كه تناسب «معوذتين» با سوره «حمد» روشن مىگردد[١]!
بر همين اساس، به همان ادعاى تخيّلى، واهى، پوچ و بىاساس خويش، در مورد همه سورهها نسبت به امر تناسب، پرداخته و سوره به سوره و آيه به آيه، پيش آمده تا به پايان و خاتمه قرآن كريم رسيده است.
اينان گروهى از پيشينيان و دانشمندان گذشتهاند كه زمان تمام بافتهها و تخيلات و سخنان بىپايه و سست آنان، در مورد قرآن كريم، سپرى شده و بىپايگى آنها روشن گشته است، ولى ما چرا از راه و روش گمراهانه و بىپايه آنها تقليد كوركورانه نموده و بدون تحقيق و هرگونه بررسى، حرفهاى آنان را نشخوار و تكرار نماييم.
اين مرحوم طبرسى ابو على فضل بن حسن (متوفاى سال ٥٤٨) مفسّر گرانقدر «مجمع البيان» است كه با همه علميت و هوشيارى، مىبينيم كه از افرادى چون بقاعى تقليد نموده و به دنبال حرف آنان رفته و تناسب آيات را سوره به سوره ذكر مىنمايد، و در ضمن آن به وجود پيوند و تناسبهاى تكلّفآميز و بسيار بسيار دور از حقيقت و واقعيت، تن مىدهد، با آنكه نه براى اثبات آن دليلى دارند و نه مجوّزى و نه نيازى آن را ايجاب مىنمايد!!
[١] كتاب نظم الدرر، ج ١، ص ١٥.