تناسب آيات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٠١ - ارجحيت مراعات تناسب آيات قرآن كريم

سيبويه گذشت و از آن جمله قول خداى تعالى در آيه: وَ تَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا[١] است؛ زيرا مقاطع فواصل آيات در اين سوره همه‌اش از الف‌هايى كه در حالت وقفى از تنوين قلب شده‌اند، تشكيل شده است. و لذا در اين آيه «يك الفى» بعد از نون افزوده شده است تا اينكه با ساير مقاطع، همسان و مساوى باشد.

و همچنين قول خداى تعالى: فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا[٢] و أَطَعْنَا الرَّسُولَا[٣] و باز از آن جمله قول خداى تعالى در آيه: كانَتْ قَوارِيرَا[٤] مى‌باشد[٥].

٢- ملحق شدن نون به آخر كلمه، در مثل قول خداى متعال: وَ طُورِ سِينِينَ‌[٦] است و حال آنكه آن همان‌ طُورِ سَيْناءَ است چنانكه فرمود:

وَ شَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْناءَ[٧] زيرا فاصله‌ها در سوره «تين»، همه‌اش با «نون» است.

و مانند قول خداى تعالى: لَعَلِّي أَرْجِعُ إِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُونَ‌[٨] كه «لعلّ» به خاطر مراعات فواصل آيات، تكرار شده است؛ زيرا اگر بر اساس اصل و قاعده لغوى مى‌آمد، مى‌بايست بفرمايد:

أرجع الى النّاس فيعلموا با حذف نون عوض رفعى، البته بنابراين كه در جواب لعلّ، فعل مضارع منصوب مى‌گردد.

[١] احزاب: ١٠.

[٢] احزاب: ٦٧.

[٣] احزاب: ٦٦- ٦٧.

[٤] دهر: ١٥.

[٥] در اين آيات با وجود الف و لام داشتن، در حالت نصبى الف و در آخرين هم با غير منصرف بودن الف اطلاق داده شده است.

[٦] تين: ٢.

[٧] مؤمنون: ٢٠.

[٨] يوسف: ٤٦.