تناسب آيات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٤ - نظريه«خاورشناسان» در ادعاى پراكنده بودن مطالب«سورهها» و پاسخ دكتر محمد عبد الله دراز
عدم ارتباط آيات، طرح و ابتكار شده است.
فرقهاى ديگر از خاورشناسان- كه اكثريت را تشكيل مىدهند- معتقدند:
بايد ريشه اين عيب و نقص را در طرز كار صحابه جستجو كرد؛ يعنى آنگاه كه آنها به جمع و تأليف قرآن كريم پرداختند و به ترتيب آيات و تنظيم آنها در قالب و محدودهاى به عنوان «سوره» ها اقدام كردند، اين خلط و پراكندگى و پريشانى را در قرآن كريم به ارمغان آوردند.
دكتر «محمد عبد اللّه دراز» پس از طرح نظريّه مستشرقان و بيان و توجيه عاميانه آنها، مىگويد: اين تفسيرها و تحليلهاى سطحى و پندارگونه را نبايد در خور اعتنا دانست؛ زيرا علماى اسلامى متّفقا مىگويند: سورههاى قرآن كريم (به همان ترتيبى كه هم اكنون تلاوت مىكنيم) تنظيم شده و همزمان با حيات رسول اكرم- صلى اللّه عليه و آله و سلم- به همين وضع بوده، و چنين هيئت و تركيبى (قبل از اقدام صحابه) در زمان حيات آن حضرت در «سورهها» وجود داشته است.
بنابراين، بىهيچ ترديدى روشن است كه يك طرح و نقشهپردازى واقعى و تعيينكننده حدود و مرزها براى «سوره» وجود داشته است. و اين طرح و نقشهپردازى در رابطه با هر سورهاى از قرآن كريم، متشكل از ديباچه و موضوع و خاتمه مىباشد. و اين طرح از سوى خدا به پيامبرش ابلاغ گرديده و دست هيچ بشرى براى ترتيب آيات در «سورهها» و چنان طرح و نقشهپردازى، دخالت نداشته است.
و همچنين بىهيچ ترديد و هيچگونه نزاع و اختلاف، روش قرآن كريم (با همين ترتيب چنين طرحى) در كنار هر كتابى، چه در ادبيات و چه در هر عرصه ديگر علمى، بىنظير مىباشد. و تاكنون هيچ نوشتارى بدين نحو تأليف نشده و نخواهد شد.
از آنجا كه «سورههاى» قرآنى از نتايج و مسببات اوضاع و شرايط نزول و انگيزههاى متنوع و ويژه و يا انگيزههاى كلى نزول آن مىباشد، بايد وحدت