تناسب آيات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٤٢ - حروف مقطعه در ديدگاههاى مختلف
وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ[١].
و اگر منظور اين است كه از عامّه مردم، محجوب است و علم آن فقط در انحصار اولياء اللّه و مخلصان قرار دارد- كه البته دارد- اين نظريه قابل قبول است؛ يعنى: اين آيات و كلمات، رموزى هستند بين خدا و رسول كه به آن جز مطهّرون و پاكان، دست نيالايند و غير از امناى وحى و اميران ايمان، بدان راه نيابند، چنانكه شاعر مىگويد:
|
(ميان عاشق و معشوق رمزى است |
چه داند آنكه اشتر مىچراند؟) |
|
اهل دل گفتهاند: تخاطب، محاوره و گفتگو با حروف مفرده از جمله سنتهاى احباب و دوستان است در سنن دوستى. بنابراين، اين حروف، سرّ حبيبى است با حبيب خود، به طورى كه احدى از بيگانگان از آن اطلاع حاصل نخواهد كرد.
|
بين المحبّين سر ليس يفشيه |
قول و لا قلم للخلق يحكيه |
|
[٢] سيد رضى الدين بن طاووس (متوفاى سال ٦٦٤) از كتاب حقائق التفسير، تأليف ابى عبد الرحمن محمد بن حسين سلمى (متوفاى سال ٤١٢) و او از امام جعفر بن محمد صادق- عليهما السلام- نقل مىنمايد كه: «الم» رمز و اشارهاى است بين خدا و رسولش. و حضرت احديت نخواسته است كه احدى بر آن مطلع گردد.
و به همين دليل آن را در قالب حروفى ريخته است كه دور از درك اغيار باشد. و اين سرّ، فقط بين خدا و رسول، افشا و ظهور يافته است نه ديگران[٣].
مرحوم محمد جواد بلاغى مىگويد: «اشكالى ندارد و مانعى نيست كه در
[١] ص: ٢٩ يعنى: اين قرآن بزرگ، كتابى مبارك و عظيم الشأن است كه بر تو نازل كرديم تا امت در آياتش تفكر كنند و صاحبان عقل، متذكر حقايق آن شوند.
[٢] يعنى: بين دوستان، سرّى است كه نه قول و سخنى آن را افشا و نه قلمى آن را براى ديگران، حكايت تواند نمود.
[٣] سعد السعود، ط نجف، صفحه ٢١٧ و بحار الانوار، ج ٨٩، ص ٣٨٤.