تاريخ قرآن
(١)
مقدمه
١ ص
(٢)
فصل اول
٧ ص
(٣)
پديده وحى
٧ ص
(٤)
وحى در لغت
٧ ص
(٥)
وحى در قرآن
٨ ص
(٦)
اقسام وحى رسالى
١٢ ص
(٧)
امكان وحى
١٣ ص
(٨)
روحانيت انسان
١٤ ص
(٩)
كيفيت نزول وحى
١٦ ص
(١٠)
داستان ورقة بن نوفل
١٨ ص
(١١)
افسانه غرانيق(آيات شيطانى)
٢١ ص
(١٢)
كاتبان وحى
٢٦ ص
(١٣)
فصل دوم
٣١ ص
(١٤)
نزول قرآن
٣١ ص
(١٥)
آغاز نزول
٣٢ ص
(١٦)
سه سال تأخير نزول
٣٢ ص
(١٧)
مدت نزول
٣٣ ص
(١٨)
اولين آيه و سوره
٤٢ ص
(١٩)
آخرين آيه و سوره
٤٥ ص
(٢٠)
سورههاى مكى و مدنى و فوايد شناخت آنها
٤٦ ص
(٢١)
معيار و ملاك تشخيص سورههاى مكى و مدنى
٤٩ ص
(٢٢)
شبهات وارده درباره مكى و مدنى بودن سورهها
٥٢ ص
(٢٣)
ترتيب نزول
٥٦ ص
(٢٤)
سورههاى مورد اختلاف
٥٨ ص
(٢٥)
آيات استثنايى
٦٢ ص
(٢٦)
اسباب نزول
٦٣ ص
(٢٧)
سبب نزول يا شأن نزول
٦٥ ص
(٢٨)
تنزيل و تأويل
٦٦ ص
(٢٩)
استفاده فقهى از شأن نزول و تنزيل و تأويل
٦٦ ص
(٣٠)
راه يافتن به اسباب نزول
٦٨ ص
(٣١)
حضور ناقل سبب
٧١ ص
(٣٢)
اسامى و اوصاف قرآن
٧١ ص
(٣٣)
مفهوم سوره و آيه
٧٥ ص
(٣٤)
اسامى سورهها
٧٧ ص
(٣٥)
تعدد نام برخى سورهها
٧٩ ص
(٣٦)
اسامى بخشهاى مختلف سورههاى قرآن
٨٠ ص
(٣٧)
اعراب نام سورهها
٨٠ ص
(٣٨)
عدد سورهها و آيات قرآن
٨١ ص
(٣٩)
فصل سوم
٨٤ ص
(٤٠)
جمع و تأليف قرآن
٨٤ ص
(٤١)
وصف مصحف على(ع)
٨٥ ص
(٤٢)
سرانجام مصحف على(ع)
٨٦ ص
(٤٣)
جمع زيد بن ثابت
٨٧ ص
(٤٤)
روش زيد در جمع قرآن
٨٨ ص
(٤٥)
مصاحف صحابه
٩٠ ص
(٤٦)
مصحف ابن مسعود
٩٠ ص
(٤٧)
مصحف ابى بن كعب
٩٢ ص
(٤٨)
مصاحف غير معروف
٩٣ ص
(٤٩)
يكى كردن مصاحف
٩٦ ص
(٥٠)
اختلاف مصحفها
٩٦ ص
(٥١)
ورود حذيفه به مدينه
٩٩ ص
(٥٢)
مشورت عثمان با صحابه
٩٩ ص
(٥٣)
كميته يكسان نمودن مصاحف
١٠٠ ص
(٥٤)
موضع صحابه در برابر يكى كردن مصحفها
١٠١ ص
(٥٥)
سال آغاز يكى كردن مصحفها
١٠٣ ص
(٥٦)
مراحل انجام برنامه
١٠٥ ص
(٥٧)
تعداد مصحفهاى عثمانى
١٠٨ ص
(٥٨)
مشخصات كلى مصحفهاى عثمانى
١١٢ ص
(٥٩)
1 ترتيب
١١٢ ص
(٦٠)
2 نداشتن نقطه و علامت
١١٤ ص
(٦١)
پيدايش خط عربى
١١٦ ص
(٦٢)
شكل و نشانهگذارى
١١٨ ص
(٦٣)
آخرين تغييرات تكميلى
١٢٠ ص
(٦٤)
3 غلطهاى املايى
١٢٢ ص
(٦٥)
غلطهاى املايى و تناقضات
١٢٤ ص
(٦٦)
نظريههاى مبالغهآميز
١٢٧ ص
(٦٧)
قرآن در دورههاى كمال و زيبايى خود
١٣٦ ص
(٦٨)
فصل چهارم
١٤٠ ص
(٦٩)
قراء و قرائات سبع
١٤٠ ص
(٧٠)
تعريف قرائت
١٤٠ ص
(٧١)
عوامل اختلاف قرائات
١٤١ ص
(٧٢)
1 ابتدايى بودن خط
١٤٢ ص
(٧٣)
2 بىنقطه بودن حروف
١٤٤ ص
(٧٤)
3 خالى بودن از علايم و حركات
١٤٥ ص
(٧٥)
4 نبودن الف در كلمات
١٤٦ ص
(٧٦)
قراء سبعة و راويان آنها
١٤٧ ص
(٧٧)
قراء عشرة
١٤٨ ص
(٧٨)
قراء اربعة عشر
١٤٨ ص
(٧٩)
تواتر قرائات سبع
١٤٩ ص
(٨٠)
حديث احرف سبعة
١٥٠ ص
(٨١)
حجيت قرائات سبع
١٥٠ ص
(٨٢)
قرائت حفص
١٥٢ ص
(٨٣)
فصل پنجم
١٥٤ ص
(٨٤)
دفع شبهه تحريف
١٥٤ ص
(٨٥)
تحريف در لغت
١٥٤ ص
(٨٦)
تحريف در اصطلاح
١٥٦ ص
(٨٧)
دلايل نفى تحريف
١٥٧ ص
(٨٨)
1 گواهى تاريخ
١٥٧ ص
(٨٩)
2 ضرورت تواتر قرآن
١٥٩ ص
(٩٠)
3 مسأله اعجاز قرآن
١٦٠ ص
(٩١)
4 ضمانت الهى
١٦٢ ص
(٩٢)
5 عرضه روايات بر قرآن
١٦٣ ص
(٩٣)
6 نصوص اهل بيت
١٦٣ ص
(٩٤)
7 نظر علماى بزرگ شيعه
١٦٤ ص
(٩٥)
رد اتهام
١٦٧ ص
(٩٦)
منشأ قول به تحريف
١٦٨ ص
(٩٧)
روايات اهل سنت
١٦٩ ص
(٩٨)
روايات اماميه
١٧٣ ص
(٩٩)
فصل ششم
١٨٢ ص
(١٠٠)
ترجمه قرآن
١٨٢ ص
(١٠١)
تعريف ترجمه
١٨٢ ص
(١٠٢)
شيوه ترجمه
١٨٣ ص
(١٠٣)
سه ويژگى اساسى قرآن
١٨٥ ص
(١٠٤)
اهميت ترجمه قرآن
١٨٧ ص
(١٠٥)
دلايل مخالفان با ترجمه قرآن
١٨٨ ص
(١٠٦)
فتاوى علما
١٨٩ ص
(١٠٧)
فتواى كاشف الغطاء
١٩٠ ص
(١٠٨)
رأى آيت الله خويى
١٩٠ ص
(١٠٩)
نامه شيخ ازهر به رئيسالوزراى مصر درباره ترجمه قرآن
١٩١ ص
(١١٠)
فتواى علماى ازهر
١٩٢ ص
(١١١)
مخالفان ترجمه قرآن در مصر
١٩٤ ص
(١١٢)
ترجمه قرآن يك رسالت است
١٩٥ ص
(١١٣)
سابقه ترجمه در اسلام
١٩٦ ص
(١١٤)
بررسى ترجمههاى قرآن
١٩٩ ص
(١١٥)
شرايط ترجمه
١٩٩ ص
(١١٦)
شرايط مترجم
٢٠٠ ص
(١١٧)
ترجمه قرآن به زبانهاى غير فارسى
٢٠٤ ص
(١١٨)
منابعى براى مطالعه بيشتر
٢١١ ص
(١١٩)
منابع و مآخذ
٢١٣ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص

تاريخ قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٥٧ - ١ گواهى تاريخ

تحريف در همين‌جاست. آيا از قرآن چيزى كم شده است يا نه؟ به دليل برخى روايات اهل سنت- كه «حشويه»[١] آن را روايت كرده‌اند- و نيز رواياتى از شيعه- كه «اخباريون»[٢] به آن دامن زده‌اند- مسئله كاستى از قرآن پيش آمده است؛ ولى مورد اجماع امت است كه هرگز بر قرآن چيزى افزوده نشده است.

دلايل نفى تحريف‌

آنچه در اينجا مى‌آوريم، خلاصه‌اى است از گفتار علماى اسلام درباره شبهه تحريف كه در كتابهاى كلامى و اصول فقه آورده شده است:

١. گواهى تاريخ‌

قرآن از روز نخست، مورد عنايت همگان، به ويژه مسلمانان بوده و هست. پيغمبر اكرم (ص) شخصا محافظ قرآن بود و پيوسته دستور حفظ، ثبت و ضبط آن را مى‌داد و مسلمانان موظف بودند آن را ثبت و حفظ كنند و بدين منظور از آن نسخه‌هاى متعدد تهيه مى‌كردند و در خانه‌هاى خود در ميان صندوق يا كيسه‌هاى مخصوص نگهدارى مى‌كردند. از همان زمان مسئله حفظ قرآن رواج يافت و عدّه بيشمارى به عنوان «حافظان قرآن» پيوسته در ميان جوامع اسلامى جايگاه بلندى براى خود اختصاص دادند و علاوه بر ثبت و ضبط قرآن در مصاحف، نسخه‌هاى متعددى را تهيه و در گستره كشور اسلامى پخش كردند.

خلاصه، يگانه حافظ و پاسدار اين كتاب آسمانى، در همه زمانها و مكانها، توده مسلمان بودند، آنى از آن غافل نمى‌ماندند و همواره به پاسدارى از آن مى‌پرداختند.


[١] . از اين جهت حشويّه ناميده شدند كه هرچه از احاديث به دست مى‌آوردند در درون انبانهاى خود مى‌ريختند. حشو يعنى درون. ابن جوزى مى‌گويد: شيوه آنان چنين بود كه احاديث خود را رواج دهند گرچه انباشته از بيهوده‌ها باشد و اين كار ايشان بسيار قبيح مى‌نمود؛ زيرا پيغمبر اكرم( ص) فرموده است: هركس حديثى از من نقل كند كه مى‌داند دروغ است، پس او خود يك دروغ‌پرداز است( الموضوعات؛ ج ١، ص ٢٤٠).

[٢] . اخباريون در گذشته به كسانى گفته مى‌شد كه بيشتر به جمع اخبار تاريخى مى‌پرداختند، ولى از سده يازدهم تاكنون به آن دسته از محدثين گفته مى‌شود كه در جمع روايات كمال تساهل را به خرج داده‌اند، رطب و يابس را در هم مى‌ريزند و از هركس هر چيزى را روايت مى‌كنند( رجوع كنيد به: صيانة القرآن من التحريف، ص ١٠٩ و ص ١٥٧ به بعد).