مى‌گردد. آنگاه درباره حقيقت دعا و اهميت و ارزش آن و مداومت كردن برآن مطالبى ذكر كرده و آثار دعا در رفع بلاها را بررسى مى‌نمايد. وى صحيفه سجاديه را گنجينه‌اى بى نظير در باب خداشناسى ارزيابى كرده و خداشناسى را در سه امر فطرت، مطالعه و دقت در امور موجودات عالم و استدلال و حكمت عقلى منحصر مى‌نمايد. در ادامه نگارنده به بررسى اسناد صحيفه سجاديه پرداخته و سپس به شرح مضامين دعاى موجود در اين كتاب مى‌پردازد. در

دعاى اول به بحث درباره توحيد و ستايش حق تعالى پرداخته شده و حقيقت حمد وشكر و ستايش حق و تفسير «الحمدلله» از منظر عرفانى و از ديدگاه برخى از عرفا و شعرا بررسى مى‌گردد. در ادامه به تفسير توحيد از نگاه على (ع) در نهج البلاغه اشاره شده و درك حقيقت توحيد و خداشناسى مستلزم درك و فهم علم باطن دانسته شده است. وى سپس به امكان مسأله رؤيت خداوند به چشم دل پرداخته و با توجه به آيات محكم و متشابه، مسأله رؤيت خداوند را از آيات متشابه دانسته كه تنها تفسير آن به عهده راسخان در علم يعنى ائمه (ع) مى‌باشد. خداشناسى از راه طبيعت و از راه عقل و فلسفه عنوان بحث بعدى اين كتاب است كه در آن ادله مربوط به توحيد را از اين دريچه بررسى نموده و سخنانى از على (ع) در اين باره نقل كرده است. در ذيل شرح مفاد كلام امام سجاد (ع) در مسأله توحيد نگارنده به امورى مانند: حقيقت معرفت، علم و اوليت خداوند، خداشناسى در كلام امام موسى بن جعفر (ع)، مسأله خلقت در آيات قرآن و روايات و اسرار آن، نظريه برخى از دانشمندان درباره خلقت و آفرينش، بيان گوشه‌هايى از جهان خلقت و بدن انسان و عظمت و شگفتى‌هاى آن، تفسير مسأله هدايت تكوينى موجودات، نقش عقل و نبوت در هدايت انسان‌ها، حقيقت رزق و روزى و رزاقيت خداوند در قرآن، تقابل دنيا و امور معنوى، طلب مال حلال در روايات، ارزش عمر در روايات، تبيين معناى علم شريعت و طريقت و مراتب آن‌ها، قدردانى از نعمت‌هاى الهى و استفاده درست از آن‌ها، حقيقت مرگ در آيات و روايات، منازل قبر و برزخ در آيات و روايات، معرفى اعمال نجات بخش و زيان‌