«روايت كرد براى من يحيى بن يحيى و گفت: اين حديث را بر مالك خواندم كه ابن شهاب، از عروه، از عايشه خبر داد: پيامبر اكرم شبى در مسجد به نماز ايستاد و مردم با او نماز گزاردند. فردا جمعيّت زيادتر شد. در شب سوّم، يا چهارم نيز مردم جمع شدند، ولى پيامبر ديگر نيامدند. صبح روز بعد فرمودند: «من كارى كه شما كرديد، ديدم، به اين دليل به مسجد نيامدم كه ترسيدم اين كار بر شما واجب شود. اين نيز در رمضان اتّفاق افتاد.

و حرمله بن يحيى به من خبر داده است از عبد الله بن وهب، از يونس بن يزيد، از ابن شهاب، از عروه بن زبير، از عايشه كه: پيامبر اكرم شبى در مسجد به نماز ايستاد و مردم با او نماز گزاردند. فردا جمعيّت زيادتر شد، در شب سوّم، يا چهارم نيز مردم جمع شدند، ولى پيامبر ديگر نيامدند. صبح روز بعد فرمودند: من از اجتماع شما در شب گذشته خبر دارم، امّا ترسيدم كه نافله شب بر شما واجب شود وشما از انجام آن عاجز بمانيد»[١].

اختلاف بين آنچه اصحاب ما از امير المؤمنين (ع) روايت كرده اند و بين آنچه شيخين روايت كرده اند، روشن است؛ در دسته اوّل، پيامبر اكرم (ص) از بجا آوردن تراويح نهى كرده و آن را بدعت خوانده و در دسته دوم، خواندن آن را به جهت ترس از واجب‌

[١] - صحيح مسلم: ٦/ ٤١.