فرهنگ معارف نهج البلاغه - دشتى، محمد - الصفحة ٥٨٥ - خطبه ٢٣٥
خطبه ٢٣٤
مباحث اين خطبه علمى، اخلاقى است مانند: اوّل- تفاوتهاى اندام انسانها دوّم- تفاوتهاى روحى سوّم- علل تفاوتها
اوّل: تفاوتهاى اندامى (بيولوژى و فيزيولوژى)
انما فرق بينهم مبادئ طينهم خ ٢٣٤ ١ الف: بلندى و كوتاهى قد و على قدر اختلافهم يتفاوتون خ ٢٣٤ ١ ب: زشتى و زيبائى و على قدر اختلافهم يتفاوتون خ ٢٣٤ ١ ج: سكوت و سخنورى و على قدر اختلافهم يتفاوتون خ ٢٣٤ ١
دوّم: تفاوتهاى روحى (پيسيكولوژى)
الف: بلند قد كم همّت مادّ القامة قصير الهمّة خ ٢٣٤ ٢ ب: كوتاه قد خوشفكر قريب القعر بعيد السبر خ ٢٣٤ ٣ ج: زيبا روى و كم عقل فتامّ الرّوى ناقص العقل خ ٢٣٤ ٢ د: زشت روى خوشرفتار زاكى العمل قبيح المنظر خ ٢٣٤ ٢ ه: نقش پاكى روان در كردار و معروف الضريبة منكر الجليبة خ ٢٣٤ ٣ و: نقش آرامش روان در سخنورى طليق اللسان حديد الجنان خ ٢٣٤ ٣
سوّم: علل تفاوتها
الف: نقش زمينهاى گوناگون در كيفيّت غذاها انّما فرّق بينهم مبادئ طينهم خ ٢٣٤ ١ ب: نقش كيفيّت غذاها انّما فرّق بينهم مبادئ طينهم خ ٢٣٤ ١ ج: نقش كيفيتها در تفاوتها على قدر اختلافهم يتفاوتون خ ٢٣٤ ١ د: نقش كيفيّتهاى فيزيكى در روان انسان على قدر اختلافهم يتفاوتون خ ٢٣٤ ١ ه: نقش تفاوتهاى روانى در كردار انسان على قدر اختلافهم يتفاوتون خ ٢٣٤ ١
خطبه ٢٣٥
مباحث اين خطبه اعتقادى، اخلاقى است مانند: اوّل- در فراق پيامبر صلّى اللّه عليه و آله