فرهنگ معارف نهج البلاغه - دشتى، محمد - الصفحة ٥٦٥ - ٨ - از بىنام و نشان بودن آنان در زمين
خطبه ٢٢١
مباحث اين خطبه اخلاقى، اعتقادى، تربيتى است مانند: اوّل- علل نكوهش از غفلت زدگى دوّم- راههاى عبرت آموزى سوّم- علل هلاكت گذشتگان چهارم- حوادث پس از مرگ پنجم- زبان حال مردگان در قبر ششم- آثار مرگ
اوّل: علل نكوهش از غفلت زدگى
١- فخر فروشى يا له مراما، ما ابعده خ ٢٢١ ١ ٢- غفلت از زندگى گذشتگان و زورا ما اغفله خ ٢٢١ ١ ٣- بىتوجهى به زندگى گذشتگان و خطرا ما افظعه خ ٢٢١ ١ ٤- عبرت نگرفتن از هلاكت گذشتگان لقد استخلوا منهم اىّ مدّكر خ ٢٢١ ٢ ٥- زندگى در جهالت و گمراهى و ذهبتم فى اعقابهم جهّالا خ ٢٢١ ٥ ٦- تقليد كور كورانه تطئون فى هامهم خ ٢٢١ ٦ ٧- تكرار اشتباهات گذشتگان و تستنبتون فى اجسادهم خ ٢٢١ ٦ ٨- بازگشت به ارزشهاى جاهلى و ترتعون فيما لفظوا خ ٢٢١ ٦
دوّم: راههاى عبرت آموزى
١- عبرت از هدفدار نبودن گذشتگان يا له مراما، ما ابعده خ ٢٢١ ١ ٢- از نابودى بدنها لقد استخلوا منهم اىّ مدّكر خ ٢٢١ ٢ ٣- از نابودى افتخارات أ فبمصارع آبائهم يفخرون خ ٢٢١ ٢ ٤- از نابودى جمعيّتهاى زياد ام بعد يد الهلكى يتكاثرون خ ٢٢١ ٢ ٥- از عدم بازگشت گذشتگان يرتجعون منهم أجسادا خوت خ ٢٢١ ٣ ٦- از زندگى خاموش آنان و حركات سكنت خ ٢٢١ ٣ ٧- از خانهها و شهرهاى ويران و لو استنطقوا عنهم عرصات خ ٢٢١ ٥ ٨- از بىنام و نشان بودن آنان در زمين ذهبوا فى الأرض ضلّالا خ ٢٢١ ٥