جنبش سياسى مردم عراق قرار گرفتند اين اتفاقى است كه در نتيجه انقلاب اسلامى به وجود آمد. اينكه در لبنان روحانيت محور جنبش سياسى آزادى خواهان و مقاومت اسلامى شد، اينكه در پاكستان در جنبش‌هاى سياسى شيعى روحانيت محوريت قرار گرفت، اينكه در افغانستان جنبش سياسى شيعى با محوريت روحانيت شكل گرفت و ادامه يافت، اينكه در بحرين و در جاهاى ديگر كه حضورى براى جامعه شيعى وجود دارد، با محوريت روحانيت همه جنبش‌هاى سياسى آغاز شد و تداوم پيدا كرد، اين محوريت روحانيت و مرجعيت شيعه براى جنبش‌هاى سياسى در جامعه شيعى از پيامدهاى انقلاب است. در گذشته مرجعيت و روحانيت اگر حضور پيدا مى‌كرد يكى از محورهاى سياسى بود. اما بعد از انقلاب اسلامى ايران محوريت تام براى جنبش‌هاى سياسى در جامعه شيعى به دست روحانيت افتاد. اين يكى از انعكاس‌ها و بازتاب‌هاى انقلاب اسلامى بود.

بازتاب مطرح شدن نظريه ولايت فقيه نه تنها در فضاى سياسى جامعه شيعه، بلكه در كليه ابعاد جامعه، موجب ايجاد تحول فكرى عجيبى در جامعه شيعى بود. تحليل، تحقيق، تأليف و تدوين درباره اين نظريه و تبيين ابعاد آن، واقعاً منجر به يك جنبش سياسى در جهان سياست شد و مى‌توان گفت نظريه جديدى پا به عرصه گذاشت. اين نظريه براى جهان معاصر نظريه جديدى به نظر مى‌رسيد هر چند در فقه اسلامى بويژه فقه شيعى مطلب جديدى نبود. طرح مسأله ولايت فقيه در حوزه‌هاى علميه شيعى معاصر از خود امام (قدس سره) شروع شد و ايشان درباره ولايت فقيه به طور مفصل بحث كردند.