اين سه مطلب، يعنى احياى هويت اسلامى، احياى قضيه فلسطين و مقاومت اسلامى عليه صهيونيست‌ها و احياى اسلام سياسى و پيدايش جنبش‌هاى سياسى اسلامى مبتنى بر تئورى اسلام سياسى، پيامدهاى بسيار عظيم و گسترده انقلاب اسلامى، در دايره جامعه اسلامى است.

\* به طور خاص در دايره جامعه شيعى، آثار انديشه و حركت امام (قدس سره) چگونه بوده است؟

- دايره جامعه شيعى، دايره تنگ‌تر بازتاب‌ها و انعكاس‌هاى انقلاب حضرت امام (قدس سره) بود. در اين دايره چند اتفاق مهم افتاد؛ اولين حادثه مهم، محوريت مرجعيت در جنبش‌هاى سياسى در جامعه شيعى بود. پيش از انقلاب حضرت امام (قدس سره) اگرچه جنبش‌هاى سياسى با رهبرى روحانيت سابقه داشت- مانند جنبش مشروطيت و جنبش ملى كردن نفت در ايران و جنبش انقلاب ١٩٢٠ عراق شاهد نقش مؤثر روحانيت بوديم- اما اينكه محور همه جنبش‌هاى سياسى در جوامع شيعى روحانيت و مرجعيت شيعى باشد، از بازتاب‌هاى انقلاب حضرت امام (قدس سره) است. اينكه شما شاهديد كه در انتفاضه و جنبش سياسى مردم عراق، مرحوم آيت الله سيد محمدباقر صدر (قدس سره)، مرحوم صدر ثانى (قدس سره)، مرحوم آيت الله خويى (قدس سره) و مرحوم آقاى سيد محمدباقر حكيم (قدس سره) حضور داشتند و همچنين آيت الله سيستانى در زمان حاضر محور