به هر حال تهذيب و تزكيه نفس و جلوگيرى از هواها و هوس‌هاى زشت، تأثير سرنوشت‌سازى در بالا بردن شخصيت عالى انسانى و عدالت و امنيت اجتماعى دارد كه قابل انكار نيست، و تمام مشكلات كمرشكن جهان معاصر و دوره‌ها و قرون گذشته، از هوس‌هاى باطل و عدم تزكيه بوده است، و بر مسؤولين وزارت تعليم و تربيه همه كشوها لازم است در تمام مراحل تعليمى و تحصيلى متعلمين و محصلين و كذا در مدارس دينى بايد مضامين اخلاقى را تدريس كنند و در اين مورد جدى باشند.

دين مقدس اسلام مكارم اخلاقى را به شكل فطرى بيان نموده كه كمال انسان در پناه آن بيمه مى‌گردد و از فساد و تباهى و ناكامى و شكست انسان در زندگى، جلوگيرى به عمل مى‌آورد، ولى بايد اعتراف كرد كه فهميدن و حتى تخصص در علم اخلاق مستلزم تحصيل مكارم اخلاقى نيست.

تخلق به اخلاق حسنه و دورى از عادت‌ها و خوهاى بدو حيوانى جز به تمرين و عمل و مراقبت مستمر ميسر نيست، و لذا حتى جمعى از دانشمندان- به شمول نويسنده- در تكميل اخلاق خوب، ناكام مانده‌اند، بلى ز عاشق تا به صبورى هزار فرسنگ است.

دام سخت است مگر يار شود لطف خدا		ور نه انسان نبرد صرفه ز شيطان رجيم‌

همان گونه كه سلامتى كامل بدنى كمياب است، و هر فرد مرضى يا نقصى در بدن خود دارد، همچنان سلامتى نفسى از