از اين همه سوگندهاى متنوع و متعدد به اين نتيجه مى‌رسيم كه رستگاريى كامل بدون شكوفاهى نفس بدون ايمان و مكارم اخلاقى و عبادات، هرگز ميسر نيست، و وقتى نفس در هوس‌هاى حيوانى و بچه‌گانه فرو رفت، جز ناكامى و محروميت بهره‌اى به آن نخواهد رسيد. سوره شمس، به دليل عبارات خود، مكى مى‌باشد و از نزول آن بيشتر از ١٣٨٣ (تاريخ پاكنويسى يادداشت‌هاى گذشته اين كتاب) سال شمسى (و بيشتر از ١٤٢٥ سال قمرى) گذشته است. در اين مدت جهان، از نظر علم و صنعت و تمدن و فرهنگ و اقتصاد و تسخير ابتدايى فضا و قدرت نظامى و توجه تبليغى به كرامت انسانى و مبارزه عليه نژادپرستى و زورگويى و حمايت از ملل محروم و مظلوم و توسعه كمى و كيفى حكومت‌ها و تأسيس سازمان ملل متحد و نهادهاى وابسته به آن و تدوير كانفرانس‌هاى مختلف و متعدد و متناوب و وجود سفارت‌هاى دولت‌هاى جهان در كشورهاى همديگر، و وضع قوانين رنگارنگ براى تبيين حقوق دول و ملل و احترام آن حقوق، و حقوق بشر، و خالى نگذاشتن هيچ زمينه‌اى از زمينه‌هاى زندگانى از قانون، اختلاف فاحشى با زمان نزول قرآن و حيات پيامبر بزرگوار اسلام (ص) پيدا نموده و حتى جمعى از ساده‌لوحان قرن گذشته (بيستم) را قرن طلايى نام گذاشته بودند، ولى با كمال نابارورى و تعجب، مى‌بينيم استعمار و استثمار به شكل‌هاى جديد خود مشكلات روانى انسان‌ها را بيشتر كرده است. جهانى شدن و جهانى سازى در بعد فرهنگى و سياسى و نظامى و اقتصادى به نفع چند كشور غربى در حال بلعيدن همه كشورها و ملت‌ها است!