تفسير سوره شمس - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧ - آسمان(سماء) چيست؟
بعضى ادعا كردهاند سماء در قرآن به سه معنى آمده است مطلق بلندى و كره هوا و كره.
مىگويم اولى معناى لغوى سماء است. معناى دومى از آيه مباركه: «أَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّراتٍ فِي جَوِّ السَّماءِ- نمل ٧٩» به دست مىآيد. و معناى سوم را مىشود از آيه: «خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ ... (شورى)» استفاده نمود. زيرا دابه (جنبندگان) در اجرام علوى زندگى مىكنند[١] و اين كه استعمال لفظ سماء و سماوات در دو معناى اخير حقيقى است؟ (مشترك لفظى) يا مجازى؟ و يا به عنوان مصاديق معناى لغوى؟ (مشترك معنوى) بايد تأمل بيشترى در آن نمود. البته معلوم است كه بلندى آسمان حسى است و موقتى، زيرا فضايى كه فعلا بالاى سر ما است دوازده ساعت بعد در اثر حركت وضعى زمين زير پاى ما قرار مىگيرد و زير پاى ما بالاى سر ما قرار مىگيرد!
نظريات دانشمندان در تفسير آسمانها:
[١] . كلمه السماوات، در آيه« إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ» و آيه مباركه:« وَ يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ» و آيه مباركه:« اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها». مسلما به معناى مطلق علو استعمال نشده و گرنه كلمه سماء بايد استعمال مىشد و كلمه امساك در آيه اول قرينه قوياى است كه مراد كرات و ستارگان( اجرام) است، در آيه دوم مراد از سماء ممكن است كره هوا باشد و ممكن است اجرام آسمانى باشد، و سماوات در آيه سوم ممكن است در مطلق اجرام علوى استعمال شده باشد.