افزون بر این، شیعه دوازده امامی (قطعیه) در بغداد ( ٢٩٠ ـ ٣٥٦ هجری) [١٤٣] به «أشهد أنّ علیاً ولي الله» اذان می‌دادند، و در قرن هشتم در قَطیف[١٤٤] با صدای بلند آن را در مأذنه‌ها بانگ زدند.

متونِ دیگری نیز در این زمینه وجود دارد، و همه آن‌ها تفسیری را که شیعه در زمان قدرتشان آشکار ساختند تأکید می‌کنند، و اینکه آنچه را آن‌ها بر زبان آوردند برگرفته از سخنان پیامبر و امامان اهل بیت ٤ است و همه این‌ها تفسیر و توضیح حیعله سوم است که عُمَر و پیروانش آن را حذف کردند.

اینکه بعضی گفته‌اند شهادت سوم در دوران شاه اسماعیل صفوی (م ٩٣٠ هـ) پدید آمد یا این شهادت، بدعتی نوپیداست، جسارت بر علم و تجاوز بر حقائق تاریخی است.

پـایان سـخن ما این ذکر و دعـاست

ستایش پروردگار جهانیان را سزاست

[١٤٣]. نشوار المحاضرة تنوخی: ج ٢ ص ١٣٣.

[١٤٤]. رحله ابن بطوطه: ص ١٨٦ پس از ذکر مدینه بحرین.