بانگ ولایت در اذان - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ١٧
در کتاب کافی آمده است که امام صادق ١ به عُمَر بن اُذَینه خطاب کرد و فرمود:
ای عُمَر بن اُذَینه، این ناصبیها چه روایت میکنند؟
گفتم: فدایت شوم، در چه چیزی؟
فرمود: در اَذان و رکوع و سجودشان.
گفتم: میگویند [تشریع اَذان درپی] خوابی بود که اُبیّ بن کعب دید.
فرمود: دروغ میبافند! دین خدا عزیزتر از آن است که براساسِ خواب، سامان یابد.[١٦]
بر اساسِ دیدگاه اهل سنت (که شالوده اذان زمینی و بشری است) تغییر در فصلها و بندهای اذان، چندان دور از انتظار نمینماید. از این روست که میبینیم خلیفه دوم ـ در اذان صبح ـ به جای «حَيَّ عَلَی خیر العمل» (بشتاب سوی بهترین کار) جمله «الصَّلاةُ خیرٌ من النوم» (نماز از خواب بهتر است) را میگذارد و یا مذهب مالکی ـ به جای چهار تکبیر در آغازِ اذان ـ به دو تکبیر قائل است.
اما بر اساس دیدگاه شیعه (که تشریع اذان وحیانی است) تغییر
[١٦]. الکافی: ج ٣ ص ٤٨٢، حدیث ١؛ علل الشرائع: ج ٢ ص ٣١٤، حدیث ١؛ بحار الأنوار: ج ١٨ ص ٣٥٤، حدیث ٦٢ (و جلد ٧٩، ص ٢٣٩، حدیث ١).