اگر شهادت بر ولایت، جزء واجب باشد (مانند رکوع در نماز یا وقوف در عرفات در حج) ماهیت اذان، بدون آن تحقق نمی‌پذیرد و اگر جزء مستحب باشد (مانند قنوت در نماز) اذان کامل و تام، بدون آن پدید نمی‌آید.

نیز باید توجه داشت که برای جزئیت شهادتِ سوم، تعالیم ایمانی (مانند تقارن نام پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم با امام علی علیه‌السلام) به تنهایی بسنده نیست، بلکه باید در این زمینه نصِ خاصی باشد؛ زیرا اذان امر عبادی و توقیفی است.

بعضی بر این باورند که «أشهد أنّ علیاً ولیُّ الله» در اذان، شرط ایمان است (یا عمل مستحبی است در ضمن عمل مستحب دیگر) و بعضی آن را جزء مستحب شمرده‌اند و شماری اندک، این شهادت را جزء واجب می‌دانند و برخی آوردن آن را در اذان، حرام یا مکروه پنداشته‌اند.