پس ماه رمضان ماهى است كه تمام پرده‌ها را دريده است و وارد شده است جبرئيل امين بر رسول خدا و به عبارت ديگر، وارد كرده است پيغمبر اكرم جبرئيل امين را در دنيا. و ماه شعبان، ماه ولايت است و همه اين معانى را ادامه مى‌دهد. ماه رمضان مبارك است كه قرآن بر او وارد شده است. و ماه شعبان مبارك است كه ادعيه ائمه- عليهم السلام- در او وارد شده است. ماه مبارك رمضان [است‌] كه قرآن را وارد كرده است. قرآن مشتمل بر تمام معارف است و تمام ما يحتاج بشر است و ماه شعبان، كه ماه امامان است، ادامه همان حقيقت است و همان معانى در تمام دوره‌ها.

آن چيزى كه در قرآن به طور اسرار است، در ادعيه ائمه ما به طور اسرار است. در دعاى شعبانيه مى‌خوانيم كه عرض مى‌كند به خدا:

وَ اجْعَلْني مِمَّنْ نادَيْتَهُ فَأَجابَكَ وَ لاحَظْتَهُ فَصَعِقَ لِجَلالِكَ فَناجَيْتَهُ سِرّاً وَ عَمِلَ لَكَ جَهْراً. [١]

مسئله «صعق» را مى‌آورد در ميان؛ همان معنايى كه در قرآن كريم راجع به حضرت موسى مى‌گويد: فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ‌ [٢] و موسى در «صعق» واقع شد. اين ماه صعق است و اين هم ماهى است كه همان صعق را مى‌خواهد. اين ماه تجلى الهى است بر پيغمبر اكرم و اين ماه تجلى الهى به تبع پيغمبر اكرم بر امامان است.

حضرت مهدى- سلام اللَّه عليه- ابعاد مختلفه دارد كه آنچه كه براى بشر واقع شده است، بعض ابعاد اوست؛ چنانچه آنچه از قرآن و پيغمبر اكرم براى بشر معلوم شده است، بعض ابعاد آن معنويات است؛ معنوياتى در قرآن است كه براى هيچ كس جز پيغمبر اكرم و كسانى كه شاگرد او هستند و از او استفاده كرده‌اند، كشف نشده است. و در ادعيه ما مسائلى است كه همان طور است؛ همان طورى كه رسول اكرم به حسب واقع، حاكم بر جميع موجودات است؛ حضرت مهدى همان طور حاكم بر جميع موجودات است. آن خاتم رسل است و اين خاتم ولايت. آن خاتم ولايت كلى بالأصاله است و اين خاتم ولايت كلى به تبعيت است. پس اين دو ماه، ماههايى هستند كه بايد ما راجع به آنها احترام‌

[١] «مرا از كسانى قرار ده كه او را ندا دادى پس تو را اجابت كرد و او را ديدى، پس براى جلال تو بيهوش شد، و مناجات پنهانى كردى و او براى تو آشكارا عمل كرد». مفاتيح الجنان، اعمال مشتركه ماه شعبان، مناجات شعبانيه‌

[٢] سوره اعراف، آيه ١٤٣: «پس چون خداوند بر كوه تجلى كرد».