بررسی اجمالی نهضتهای اسلامی در صد سالۀ اخیر ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩ - واژه اصلاح
بررسی اجمالی نهضتهای اسلامی در صدسالۀ اخیر، ص:٩
در آیات زیادی مطرح است [١]. از این پس ما هرگاه این واژه را به کار ببریم، منظور اصلاح در سطح اجتماعی و به عبارت دیگر اصلاح اجتماعی است.
قرآن کریم در مجموع تعبیرات خود، پیامبران را مصلحان میخواند، چنانکه از زبان شعیب پیغمبر میگوید:
انْ اریدُ الَّا الْاصْلاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَ ما تَوْفیقی الّا بِاللَّهِ عَلَیهِ تَوَکلْتُ وَ الَیهِ انیبُ [٢].
جز اصلاح تا آخرین حد توانایی منظوری ندارم. موفقیتم جز به دست خدا نیست. تنها بر ذات مقدس او توکل میکنم و تنها به سوی او بازخواهم گشت.
و برعکس، ادعای اصلاح منافقین را به شدت تخطئه میکند:
وَ اذا قیلَ لَهُمْ لاتُفْسِدوا فِی الْارْضِ قالوا انَّما نَحْنُ مُصْلِحونَ. الا انَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدونَ وَلکنْ لایشْعُرونَ [٣].
هرگاه به آنها گفته شود در زمین فساد مکنید، میگویند ما فقط اصلاحگرانیم. آگاه باشید که همینها مفسدانند و خود هم به دقت درک نمیکنند.
[١]. رجوع شود به سوره بقره/ ١١ و ٢٢٠ و اعراف/ ٥٦ و ٨٥ و ١٧٠ و هود/ ٨٨ و ١١٧ و قصص/ ١٩.
[٢]. هود/ ٨٨.
[٣]. بقره/ ١١ و ١٢.